حدیث (501) حضرت فاطمه زهرا (س) فرمودند:
فَفَرَضَ اللّهُ الایمانَ تَطهیرا مِنَ الشِّرک... وَ
العَدلَ تَسکینا لِلقُلوبِ
خداوند ایمان را براى پاکى از شرک... و عدل و داد را براى
آرامش دلها واجب نمود.
(من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 568)
حدیث (502) امام هادی (ع) فرمودند:
اَلنّاسُ فِى الدُّنیا بِالاَموالِ وَ فِى الآخِرَةِ
بِالاَعمالِ
اعتبار
مردم در دنیا به مال است و در آخرت به عمل.
(بحارالأنوار، ج 78، ص 368، ح3)
حدیث (503) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:
کلوا جَمیعا وَ لا تَفَرَّقوا فَاِنَّ البَرَکةَ مَعَ
الجَماعَةِ
با هم غذا بخورید و پراکنده نباشید، که برکت با جماعت است.
(بحارالأنوار، ج 66، ص 349)
حدیث (504) امام صادق (ع) فرمودند:
اَلا اُحَدِّثُک بِمَکارِمِ الاَخلاقِ؟ الصَّفحُ عَنِ النّاسِ
وَ مُواساةُ الرَّجُلِ اَخاهُ فى مالِهِ وَ ذِکرُ اللّهِ
کثیراِ
آیا به شما بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، کمک
مالى به برادر (دینى) خود و بسیار به یاد خدا بودن.
(معانى الأخبار، ص 191، ح 2)
حدیث (505) امام علی (ع) فرمودند:
مَن ساءَ خُلقُهُ، مَلَّهُ اَهلُهُ
هر کس بد اخلاق باشد، خانواده اش از او دلتنگ و خسته مى
شوند.
(تحف العقول، ص 214)
حدیث (506) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:
اِختَبِرُوا النّاسَ بِاَخدانِهِم فَاِنَّ الرَّجُلَ یخادِنُ
مَن یعجِبُهُ
مردم را از دوستانشان بشناسید، زیرا انسان با کسى رفاقت مى
کند که او را مى پسندد.
(تحف العقول، ص 214)
حدیث (507) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:
اَحِبُّو المَعروفَ وَ اَهلَهُ فَوَالَّذى نَفسى بِیدِهِ
اِنَّ البَرَکةَ وَ العافیةَ مَعَهُما
نیکى و نیکوکاران را دوست بدارید. سوگند به آن که جانم به دست
اوست، برکت و تندرستى، با نیکى و نیکوکاران است.
(کنز
العمّال، ح 15974)
حدیث (508) امام على (ع) فرمودند:
رَأسُ العِلمِ التَّمییزُ بَینَ
الاخلاقِ وَ اِظهارُ مَحمودِها وَ قَمعُ مَذمومِها
بالاترین درجه دانایى، تشخیص اخلاق از یکدیگر و آشکار کردن
اخلاق پسندیده و سرکوب اخلاق ناپسند است.
(غررالحکم، ح 5267)
حدیث (509) امام صادق (ع) فرمودند:
لا یستَیقِنُ القَلبُ اَنَّ الحَقَّ باطِلٌ
اَبَدا وَ لا یستَیقِنُ اَنَّ الباطِلَ حَقٌّ اَبَدا
هرگز دل به باطل بودن حق و به حق بودن باطل یقین نمی کند
(تفسیر العیاشى، ج 2، ص 53، ح 39)
حدیث (510) امام حسن عسکری (ع) فرمودند:
کفاک اَدَبا تَجَـنُّـبُک ما تَکرَهُ مِن
غَیرِک
براى ادب تو همین بس که آنچه را از دیگران نمى پسندى، از آن
دورى کنى.
(بحارالأنوار، ج 78، ص 377)
حدیث (511) امام علی (ع) فرمودند:
اَلنّاسُ کلُّهُم اَحرارٌ وَلکنَّ اللّهَ
خَوَّلَ بَعضَکم بَعضا
مردم همگى آزادند، ولى خداوند بعضى را سرپرست بعضى دیگر قرار
داده است
(امالى شیخ صدوق، ص 531، ح 718)
حدیث (512) امام علی (ع) فرمودند:
مَن رُزِقَ الدِّینَ فَقَد رُزِقَ خَیرَ
الدُّنیا وَ الآخِرَةِ
هر کس دین روزى او شود، براستى خیر دنیا و آخرت روزى او شده
است
(غررالحکم، ح 8523)
حدیث (513) امام صادق (ع) فرمودند:
حُسنُ الظَّنِّ باللهِ أن لَا تَرجُوَ إلاَّ
اللهَ وَ لَا تَخَافَ إلَّا ذَنبَکَ.
گمان نیکو به خدا داشتن این است که امید به هیچکس جز او نداشته
باشی و از هیچ چیز جز گناهت نترسی.
(جهاد با نفس،
ح 143)
حدیث (514)
پیامبر اعظم (ص) فرمودند:
اَمّا عَلامَةُ التّائِبِ فَاَربَعَةٌ:
اَلنَّصیحَةُ لِلّهِ فى عَمَلِهِ وَ تَرک الباطِلِ وَ لُزومُ
الحَقِّ وَ الحِرصُ عَلَى الخَیرِ
نشانه توبه کننده چهار است: عمل
خالصانه براى خدا، رها کردن باطل، پایبندى به حق و حریص بودن
بر کار خیر.
(تحف العقول، ص 20. )
حدیث (515)
امام علی(ع) فرمودند:
شَرُّ النّاسِ مَن لا یعفو عَنِ الزَّلَّةِ
وَ لا یستُرُ العَورَةَ
بدترین مردم کسى است که خطا را نمی بخشد و عیب (دیگران) را
نمی پوشاند
(غررالحکم، ج4، ص175، ح
5734)
حدیث (516)
امام علی(ع) فرمودند:
فى سَعَةِ الاَخلاقِ کنوزُ الاَرزاقِ
گنجهاى روزى در وسعت اخلاق نهفته است.
(کافى، ج 8 ،
ص 23)
حدیث (517)
امام علی(ع) فرمودند:
مَن ساءَ خُلقُهُ ضاقَ رِزقُهُ
هر کس بد اخلاق باشد، روزى اش تنگ مى
شود.
(غررالحکم، ح 8023)
حدیث (518)
امام جواد (ع) فرمودند:
اَلمُؤمِنُ یحتاجُ إلى ثَلاثِ خِصالٍ: تَوفیقٍ مِنَ
اللّهِ وَواعِظٍ مِن نَفسِهِ وَقَبُولٍ مِمَّن ینصَحُهُ
مؤمن نیازمند سه چیز است: توفیقى از پروردگار، پند دهندهاى از
درون خویش و پذیرش از نصیحت کنندگان
(بحارالأنوار،
ج 78، ص 358، ح 1)
حدیث (519)
امام صادق (ع) فرمودند:
مَن اَحسَنَ خُلقَهُ اَحَبَّهُ الاخیارُ وَ جانَبَهُ
الفُجّارُ
انسان خوش اخلاق، از دوستى مردمان خوب برخوردار است و از تعرّض
آدمهاى نابکار در امان است .
(مستدرک
الوسائل، ج 8 ، ص 449)
حدیث (520) پیامبر (ص) فرمودند:
معلَم اَنَّ الصِّدقَ
مُبارَک وَ الکذبَ مَشؤومٌ
بدان که راستگویى، پر برکت است و دروغگویى، شوم.
(تحف العقول،
ص 14. )
حدیث (521) امام باقر (ع) فرمودند:
الکِبرُ مَطَایَا النَّارِ
کبر و بزرگی نمودن(به منزله ی) مرکبی است که سوار خود را به
سوی آتش می برد.
(جهاد
با نفس، ح 578 )
حدیث (522) امام رضا (ع) فرمودند:
لَیسَ العِبادَةُ کَثرَةَ الصَّلاةِ وَ
الصَّوم إنَّما العِبادَةُ التَّفَکُرُ فِی أمر اللهِ
عَزَّوَجَلَّ
عبادت به زیاد بودن نماز و روزه نیست، بلکه
تفکر نمودن در کار خدای عزوجل است
(جهاد
با نفس، ح 54 )
حدیث (523) امام هادی (ع) فرمودند:
أمّا إنّک لَو زُرتَ قَبرَ عَبدِ العَظیمِ عِندَکم
لَکنتَ کمَن زارَ الحُسَینَ بنَ عَلِیِّ (ع)
(خطاب به یکی از اهالی ری)بدان که اگر قبر عبد العظیم در شهر
خودتان را زیارت کنى، همچون کسى باشى که حسین بن على (ع) را
زیارت کرده باشد.
(میزان
الحکمه، ح 7984 )
حدیث (524) امام صادق (ع) فرمودند:
مَن لَم یملِک غَضَبَهُ لَم یملِک عَقلَهُ.
هر آنکه بر غضب خود چیره نشود، بر عقل خود اختیاری ندارد.
(
کافی، ج 2، ص 303 )
حدیث (525) امام صادق (ع) فرمودند:
انَّ شِیعَةَ عَلِیِّ(ع) کانُو خُمُصَ البُطُونِ، ذُبُلَ
الشَّفَاهِ، اَهلَ الرَافَةٍ وَ عِلمٍ وَ حِلمٍ، یُعرَفُونَ
بِالرَّهبَانِیَّةِ
همانا شیعیان علی(ع) شکمهاشان تهی و لبهاشان خشکیده بود، اهل
مهربانی و علم و بردباری بودند و به پارسایی شناخته می شدند
(
جهاد با نفس، ح 35 )
حدیث (526) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:
کلوا جَمیعا وَ لا تَفَرَّقوا فَاِنَّ البَرَکةَ مَعَ
الجَماعَةِ
با هم غذا بخورید و پراکنده نباشید، که برکت با جماعت
است.
(بحارالأنوار، ج 66، ص 349. )
حدیث (527) امام علی (ع) فرمودند:
اَفضَلُ النّاسِ عَقلاً اَحسَنُهُم تَقدیرا لِمَعاشِهِ
وَ اَشَدُّهُمُ اهتِماما بِاِصلاحِ مَعادِهِ
عاقل ترین مردم کسى است که بهتر
بتواند امور زندگى اش را برنامه
ریزى کند و براى اصلاح آخرتش بیشتر همت نماید.
(
غررالحکم، ح 3340. )
حدیث (528) حضرت محمد(ص) فرمودند:
اِنَّ اللّهَ یحِبُّ المُلِحّینَ فِى الدُّعاءِ.
خداوند اصرار کنندگان در دعا را دوست دارد.
( بحارالأنوار، ج
93، ص 378 )
حدیث (529) امام صادق(ع) فرمودند:
اِنَّ لاَِهلِ الجَنَّةِ اَربَعَ عَلاماتٍ: وَجهٌ مُنبَسِطٌ
وَ لِسانٌ لَطیفٌ وَ قَلبٌ رَحیمٌ وَ یدٌ مُعطیةٌ
بهشتى ها چهار نشانه دارند: روى گشاده، زبان نرم، دل مهربان و
دستِ دهنده
( مجموعه ورام، ج
2، ص 91 )
حدیث (530) امام علی (ع) فرمودند:
جَمعُ خَیرِ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ فى
کتمانِ
السِّرِّ وَ مُصادَقَةِ الاَخیارِ، وَ جَمعُ
الشَّرِّ فِى الاِذاعَةِ وَ مُؤاخاةِ الاَشرار
همه خیر دنیا و آخرت در رازدارى و همنشینى با نیکان
است و همه شر در افشاى اسرار و دوستى با اشرار است.
(
بحارالأنوار،
ج 74 ، ص 178، ح 17 )
حدیث (531) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:
رَاسُ العَقل بَعدَ الایمانِ باللّهِ مُداراةُ النّاس فى
غَیر تَرک حَقٍّ.
کمال عقل پس از ایمان به خدا، مدارا کردن با مردم است به شرط
آن که حق، ترک نشود.
( تحف العقول، ص 42)
حدیث (532) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:
اَلمُؤمِنُ یبدَأُ بِالسَّلامِ وَ المُنافِقُ
یقُولُ:حَتّى یبدَا بی
مؤمن ابتدا به سلام می کند و منافق منتظر سلام دیگران است
(کنزالعمّال، ح 778)
حدیث (533) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:
اذا رَأَیتَ مِن أَخیک ثَلاثَ خِصالٍ فَارجُهُ: اَلحَیاءُ
وَالأَمانَةُ وَالصِّدقُ
هر گاه در برادر (دینى) خود سه صفت دیدى به او امیدوار باش:
حیا، امانتدارى و راستگویى
(نهج الفصاحه، ح 205)
حدیث (534) امام صادق (ع) فرمودند:
اِنَّ مِمّا یزَینُ الاِسلامَ الاَخلاقُ
الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاس
خوش اخلاقى در بین مردم، زینت اسلام است.
(مشکاة الأنوار، ص 422)
حدیث (534) امام صادق (ع) فرمودند:
اِنَّ مِمّا یزَینُ الاِسلامَ الاَخلاقُ
الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاس
خوش اخلاقى در بین مردم، زینت اسلام است.
(مشکاة الأنوار، ص 422)
حدیث (535) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:
ما عَمِلَ ابنُ آدَمَ
شَیئاً اَفضَلَ مِنَ الصَّلاةِ وَ صَلاحِ ذاتِ البَینِ وَ خُلق حَسَن
انسان هیچ کارى بهتر از نماز، اصلاح میان مردم و خوش اخلاقى نکرده است.
(نهج الفصاحه، ح 2651
)
حدیث (536) حضرت علی(ع) فرمودند:
لَو یعلَمُ المُصَلّى ما یغشاهُ مِنَ الرَّحمَةِ لَما رَفَعَ
رَأسَهُ مِنَ السُّجودِ
اگر نماز گزار می دانست تا چه حد مشمول رحمت الهى است، هرگز سر
خود را از سجده بر نمی داشت
(غررالحکم، ح 7592
)
حدیث (537) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:
ثَلاثٌ مَن کنَّ فیهِ جَمَعَ اللّهُ لَهُ خَیرَ الدُّنیا وَ
الآخِرَةِ: اَلرِّضا بِالقَضاءِ وَ الصَّبرُ عِندَ البَلاءِ وَ
الدُّعاءُ عِندَ الشِّدَّةِ وَ الرَّخاءِ
کسى که سه خصلت در او باشد، خداوند خیر دنیا و آخرت را براى او
فراهم می کند: خشنودى به مقدرات، صبر در بلا و دعا در سختى و
راحتى
(بحارالأنوار، ج 71، ص 156، ح 71)
حدیث (538) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:
اِنّا اُمِرنا مَعاشِرَ الاَنبیاءِ بِمُداراةِ النّاسِ، کما
اُمِرنا بِاقامَةِ الفَرائِضِ
ما پیامبران، همانگونه که به برپا داشتن واجبات مأمور
شدهایم، به مدارا کردن با مردم نیز مأمور شده ایم.
(ارشاد القلوب، ج 1، ص 115)
حدیث (539) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:
جِماعُ التَّقوى فى قولِهِ تَعالى: «اِنَّ اللَّهَ یامُرُ
بِالعَدلِ وَ الاِحسانِ»
عصاره تقوا در این گفته خداوند آمده است: خداوند به عدالت و
نیکى فرمان مىدهد.
(کافى، ج 2، ص 82 ، ح 4)
حدیث (540) امام علی(ع) فرمودند:
اَلکیسُ صَدیقُهُ الحَقُّ وَ عَدُوُّهُ الباطِلُ
انسان زیرک، دوستش حق است و دشمنش باطل
(غررالحکم، ح 1524)
حدیث (541) امام علی(ع) فرمودند:
خَیرُ هذِهِ الاُُمَّةِ النَّمَطُ الاَوسَطُ
بهترین این امت، میانه روها هستند
(بحارالأنوار، ج 4، ص 41، ح 18)
حدیث (542) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:
اِنَّ البَلاءَ لِلظّالِمِ
اَدَبٌ وَ لِلمُؤمِنِ اِمتحانٌ وَ لِلانبیاءِ دَرَجَة وَ
لِلاولیاءِ کرامَة
بلا براى ظالم مایه ادب، براى مؤمن آزمایش و براى
پیامبران مایه ترفیع درجه و براى اولیا بزرگوارى است.
(بحار الأنوار، ج 75، ص 127، ح 9 )
حدیث (543) امام علی (ع) فرمودند:
اِنَّ النّاسَ اِلى صالِحِ الادَبِ
اَحوَجُ مِنهُم اِلَى الفِضَّةِ وَ الذَّهَبِ
مردم، به ادب (فرهنگ و تربیتِ) درست ، نیازمندترند، تا
به طلا و نقره.
(مکارم الأخلاق، ص 17)
حدیث (544) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:
بُکاءُ المُؤمِنِ مِن قَلبِهِ وَ بُکاءُ
المُنافِقِ مِن هامَّتِهِ
گریه مؤمن از (درون) دل اوست و گریه منافق از (ظاهر و)
سرش
(الجامع الصغیر، ح 3156)
حدیث (545) امام حسن عسکرى (ع) فرمودند:
لَیسَ مِنَ الاَدَبِ اِظهارُ
الفَرَحِ عِندَ المَحزونِ
شادى کردن در حضور غمگین، از ادب به دور است
(غرر الحکم، ح 10875)
حدیث (546) امام على (ع) فرمودند:
مَنِ اتَّقَى اللَّهَ اَحَبَّهُ
النَّاسُ
هر کس تقواى الهى پیشه کند، مردم او را دوست خواهند داشت
(کشف الغمه، ج 3، ص 139)
حدیث (547) امام على (ع) فرمودند:
إنَّ حَدِیثَنا یُحیِی القُلُوبَ
به راستی که حدیث ما (اهل بیت) دلها را زنده میکند
(بحارالأنوار، ج 2، ص 144)
حدیث (548) امام على (ع) فرمودند:
لا تَصفُو الخِلَّةُ مَعَ غَیرِ اَدیبٍ
دوستى با شخص بى ادب ، صمیمانه نخواهد شد.
(بحار الأنوار، ج 75، ص 8 ، ح 63 .)
حدیث (549) امام باقر (ع) فرمودند:
إنَّ اللهَ
یُحِبُّ الحَییَّ الحَلیمَ.
همانا خداوند انسان با حیا و بردبار را دوست دارد.
(جهاد با نفس، ح259 )
حدیث (550) امام علی (ع) فرمودند:
إیاک وَالهَذَرَ فَمَن کثُرَ
کلامُهُ کثُرَت آثامُهُ
زنهار از پُرگویى ؛ زیرا هر که پُرگو باشد ،
گناهانش بسیار شود
(غررالحکم و دررالکلم، ح 2637 )
