پرتال جامع شهید آوینی
ماجرای نفسگیر فرماندهای که ایستاد و قهرمان تاریخ جنگ شد
فیلم سینمایی «جانشین» به کارگردانی مهدی شامحمدی و تهیهکنندگی روحالله سهرابی، محصول بنیاد فرهنگی روایت فتح است که سال گذشته در بخش سودای سیمرغ چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و توانست نظر مخاطبان را به خود جلب کند.شامحمدی برای ثبت دومین تجربه کارگردانیاش در مدیوم بلند داستانی مانند تجربه نخست خود به سراغ گنجینه دفاع مقدس هشتساله رفته و کوشیده اثری بیوگرافیک را با محوریت یکی از فرماندهان غیور دوران نبرد حق علیه باطل خلق کند.
او پیش از این بهواسطه کارگردانی فیلم سینمایی «مجنون» اولین تجربه خود در کسوت سازنده یک اثر بلند داستانی را رقم زده و روایتی از زندگی و رشادت شهیدان مهدی و مجید زینالدین در جنگ تحمیلی ارائه کرده بود.«جانشین» راوی برشهایی از زندگی پرفراز و نشیب دلاور شهید، حسین املاکی جانشین لشکر قدس سپاه گیلان و نقش کلیدی او در طراحی و اجرای عملیات پیروزمندانه نصر۴ است.قصه، آغاز درگیرکنندهای دارد و فیلمساز تا پایان میکوشد سطح درگیری تماشاگر با داستان و میزان ترشح آدرنالین او را در مقیاس معینی حفظ کند؛ هرچند در این مسیر دچار افت و خیز میشود.
فیلم تا نیمه نخست از ریتم قابل قبولی برخوردار است و وقایع با تِمپو و توالی نسبتا مناسبی در طول یکدیگر امتداد پیدا میکنند اما در نیمه دوم و مشخصا یک سوم پایانی، روایتها به جای حرکت طولی عمدتا در عرض گسترش پیدا میکنند؛ در نتیجه، قصه با اُفتی نسبی روبهرو شده و روند پیشرفت آن کُند میشود.شامحمدی بیش از هر چیز در خلق حس، فضا و حال و هوا موفق عمل میکند. تلاش فیلمساز در بازنمایی زیستلحظههای ناب دوران دفاع مقدس، بهطور خاص در سکانسهایی چون وداع رزمندگان با عزیزانشان هنگام عزیمت به جبهه، اجرای مناسک پیش از آغاز عملیات نصر۴، مواجهه حسین با همسرش پس از آنکه حافظه خود را به طور موقت از دست میدهد و برخی لحظات دیگر، نمود چشمگیری یافته و مخاطب را متاثر میسازد.
بازی آرمان درویش که در اولین محک جدی سینمایی خود، نقش فرمانده دلیری چون شهید حسین املاکی را ایفا کرده، بیش از هر چیز وامدار سکوت و اَکت مناسب چهره بهویژه نگاههای نافذ و معنادار او در بزنگاههاست. باوجود این، به نظر میرسد درویش برای غنای نقشآفرینیهای آتیاش در سینمای ایران باید تمرکز بیشتری را صرف بازی غیرصامت خود به ویژه تزریق حس به دیالوگهایش سازد.علاوه بر این، شکیب شجره در نقش فرامرز، از شخصیتپردازی منسجمی برخوردار است و نقشآفرینی گرم و گیرایی را به نمایش میگذارد؛ کاراکتری بذلهگو و نمکین با لهجه شیرین لنگرودی که موفق میشود به خوبی حس سمپاتیک مخاطب را برانگیزاند و توانمندیهای خود را در ایفای نقشی متفاوت به رخ مخاطب بکشد.به نظر میرسد آنچه میتوانست «جانشین» را به اثر شُستهرُفته و تماشاگرپسندتری تبدیل کند، بازگشت به میز تدوین و کاستن از زمان نسبتا طولانی فیلم بود. در این راستا حذف برخی سکانسها و پلانهای زائد بهویژه صحنههای طولانی تبادل آتش و گلوله در میدان نبرد که فاقد کارکرد و موقعیت دراماتیکاند، میتوانستند مورد توجه سازندگان قرار داشته باشند تا در اکران عمومی، اثر جمعوجور و خوشریتمتری فراروی مخاطب عام قرار گیرد.
در تحلیل نهایی باید گفت که «جانشین» راوی نصر است و روایت نصرت، همان خط روایی کلیدی و بایستهای است که نسل جوان و نوجوان امروز، بیش از هر زمان دیگری به دیدن و شنیدن آن نیازمندند. فیلمی که مسیر پیروزی رزمندگان اسلام را در یکی از پیچیدهترین عملیاتهای تاریخ دفاع مقدس، یعنی نصر۴ به تصویر میکشد و از این رهگذر، توجه مخاطب را به نقش راهبردی شهید حسین املاکی، فرمانده جسور و کمتر شناختهشده جنگ تحمیلی هشتساله در تحقق این عملیات فاتحانه، معطوف میسازد.
ثبت دیدگاه