الاْيمانِ وَالتَّوْحيدِ اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ يا اَنْصارَ دينِ اللّهِ وَاَنْصارَ

ايمان و توحيد سلام بر شما اى ياران دين خدا و ياران

رَسُولِهِ عَلَيْهِ وَ الِهِ السَّلامُ سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى

رسول خدا - كه بر او و آلش سلام باد - سلام بر شما بدان شكيبائى كه كرديد پس چه خوب است خانه سرانجام شما

الدّارِ اَشْهَدُ اَنَّ اللّهَ اخْتارَكُمْ لِدينِهِ وَاصْطَفاكُمْ لِرَسُولِهِ وَاَشْهَدُ اَنَّكُمْ

گواهى دهم كه براستى خداوند شما را براى دين خود انتخاب فرمود و برگزيدتان براى رسول خود و گواهى دهم كه شما

قَدْ جاهَدْتُمْ فِى اللّهِ حَقَّ جِهادِهِ وَذَبَبْتُمْ عَنْ دينِ اللّهِ وَعَنْ نَبِيِّهِ

در راه خدا جهاد كرديد آنطور كه بايد و دفاع كرديد از دين خدا و از پيغمبر خدا

وَجُدْتُمْ بِاَنْفُسِكُمْ دُونَهُ وَاَشْهَدُ اَنَّكُم قُتِلْتُمْ عَلى مِنْهاجِ رَسُولِ اللّهِ

و جانبازى كرديد در ركاب رسول خدا و گواهى دهم كه شما بر همان راه رسول خدا

فَجَزاكُمُ اللّهُ عَنْ نَبِيِّهِ وَعَنِ الاِْسْلامِ وَاَهْلِهِ اَفْضَلَ الْجَزآءِ وَعَرَّفَنا

كشته شديد پس خدايتان پاداش دهد از جانب پيامبرش و از دين اسلام و مسلمانان بهترين پاداش و بشناساند

وُجُوهَكُمْ فى مَحَلِّ رِضْوانِهِ وَمَوْضِعِ اِكْرامِهِ مَعَ النَّبِيّينَ

به ما صورتهاى شما را در جايگاه رضوان خود و موضع اكرامش همراه با پيمبران

وَالصِّدّيقينَ وَالشُّهَدآءِ وَالصّالِحينَ وَحَسُنَ اُولَّئِكَ رَفيقاً اَشْهَدُ

و راستگويان و شهيدان و صالحان و چه نيكو رفيقانى هستند آنها گواهى دهم

اَنَّكُمْ حِزْبُ اللّهِ وَاَنَّ مَنْ حارَبَكُمْ فَقَدْ حارَبَ اللّهَ وَاَنَّكُمْ لَمِنَ

كه شمائيد حزب خدا و هر كه با شما بجنگد مسلماً با خدا جنگ كرده و براستى شما

الْمُقَرَّبينَ الْفائِزينَ الَّذينَ هُمْ اَحْيآءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ فَعَلى مَنْ

از مقربان و رستگارانيد كه در پيشگاه پروردگارشان زنده اند و روزى مى خورند پس لعنت خدا

قَتَلَكُمْ لَعْنَةُ اللّهِ وَالْمَلاَّئِكَةِ وَالنّ اسِ اَجْمَعينَ اَتَيْتُكُمْ ي ا اَهْلَ التَّوْحيدِ

و فرشتگان و همه مردم بر آنكه شما را كُشت آمده ام به نزد شما براى زيارت اى اهل توحيد

زائِراً وَبِحَقِّكُمْ عارِفاً وِبِزِيارَتِكُمْ اِلَى اللّهِ مُتَقَرِّباً وَبِما سَبَقَ مِنْ

و به حق شما عارفم و بوسيله زيارت شما بسوى خدا تقرب جويم و بدانچه گذشته از

شَريفِ الاْعْمالِ وَمَرْضِىِّ الاْفْعالِ عالِماً فَعَلَيْكُمْ سَلامُ اللّهِ وَرَحْمَتُهُ

اعمال شريف و كارهاى پسنديده دانايم پس بر شما باد سلام خدا و رحمت

وَبَرَكاتُهُ وَعَلى مَنْ قَتَلَكُمْ لَعْنَةُ اللّهِ وَغَضَبُهُ وَسَخَطُهُ اَللّهُمَّ انْفَعْنى

و بركاتش و لعنت خدا و خشم غضبش بر آنكس كه شما را كُشت خدايا سود ده مرا

بِزِيارَتِهِمْ وَثَبِّتْنى عَلى قَصْدِهِمْ وَتَوَفَّنى عَلى ما تَوَفَّيْتَهُمْ عَلَيْهِ

به زيارتشان و بر آن نيتى كه آنها داشتند مرا هم ثابت بدار و بميرانم بر آنچه ايشان را بر آن ميراندى

وَاجْمَعْ بَيْنى وَبَيْنَهُم فى مُسْتَقَرِّ دارِ رَحْمَتِكَ اَشْهَدُ اَنَّكُمْ لَنا فَرَطٌ

و گرد آور ميان من و ايشان در جايگاه خانه رحمتت گواهى دهم كه شما بر ما سبقت گرفتيد

وَنَحْنُ بِكُمْ لاحِقُونَ و مى خوانى سوره اِنّا اَنْزَلْناهُ فى لَيْلَةِ الْقَدْر را آنچه توانى

و ما هم به شما ملحق خواهيم شد * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

وبعضى گفته اند كه نزد هر مَزُورى دو ركعت نماز زيارت مى گذارى و برمى گردى انشاءاللّه تعالى .
ذكر مساجد معظّمه در مدينه منوّره
از جمله مسجد قُبا است كه بنا شده بر پرهيزكارى از روز اوّل و روايت شده كه هر كه برود به آن مسجد و دو ركعت نماز در آن گذارد برگردد با ثواب عُمره پس برو به اين مسجد شريف و دو ركعت نماز تحيّت مسجد بجا آور و بخوان تسبيح زهراءعَليهَاالسَّلام را پس بخوان زيارت جامعه را كه اوّلش اَلسَّلامُ عَلى اَوْلِيآءِ اللّهِ است و ما آن را زيارت اوّل جامعه قرار مى دهيم و بيايد در اواخر باب انشاءاللّه پس بخوان خدا را و بگو يا كائِناً قَبْلَ كُلِّ شَىْءٍ و اين دعائيست طولانى نقلش منافى با اختصار است هر كه خواهد به مزار بحار رجوع كند و نماز مى گذارى در مشربه امّ ابراهيم يعنى غرفه مادر حضرت ابراهيم بن رسول اللّه صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله كه آن مسكن و محلّ نماز حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله بوده است و درمسجد فضيخ ‌كه درنزديكى مسجد قبا است و آن را مسجد رَدّ شمس نيز مى گويند و در مسجد فتح كه مسجد احزاب نيز مى گويند و چون در مسجد

فتح از نماز فارغ شدى بگو: ياصَريخَ الْمَكْروُبينَ وَيا مُجيبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرّينَ وَيا

* * * * * * * * * * اى فرياد رس گرفتاران و اى اجابت كننده دعاى درماندگان و اى

مُغيثَ الْمَهْموُمينَ اكْشِفْ عَنّى ضُرّى وَهَمّى وَكَرْبى وَغَمّى كَما

دادرس غمزدگان بگشا از من سختى و اندوه و گرفتارى و غمم را چنانچه

كَشَفْتَ عَنْ نَبِيِّكَ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ هَمَّهُ وَكَفَيْتَهُ هَوْلَ عَدُوِّهِ

گشودى از پيامبرت صلى اللّه عليه و آله اندوهش را و هراس دشمن را از او كفايت كردى

وَاكْفِنى ما اَهَمَّنى مِنْ اَمْرِ الدُّنْيا وَالاْخِرَةِ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ

و از من هم كفايت كند آنچه فكر مرا به خود مشغول داشته از كار دنيا و آخرتم اى مهربانترين مهربانان

ونمازمى گذارى در خانه حضرت امام زين العابدين و خانه امام جعفر صادق عَليهِماالسَّلام و مسجد سلمان و مسجد اميرالمؤ منين عليه السلام كه مُحاذى قبر حمزه است و مسجد مباهله آنقدر كه بتوانى و دعا مى كنى به آنچه خواهى انشاءاللّه تعالى .
زيارت وداع
هرگاه خواستى از مدينه بيرون آئى غسل كن و برو نزد قبر پيغمبرصَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله و به عمل آور آنچه

پيشتر مى كردى پس وداع كن آن حضرت را و بگو اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا رَسُولَ اللّهِ

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * سلام بر تو اى رسول خدا

اَسْتَوْدِعُكَ اللّهَ وَاَسْتَرْعيكَ وَاَقْرَءُ عَلَيْكَ السَّلامَ آمَنْتُ بِاللّهِ وَبِما

تو را به خدا مى سپارم و از تو خواهم رعايتم كنى و بر تو سلام مى فرستم ايمان دارم به خدا و بدانچه

جِئْتَ بِهِ وَدَلَلْتَ عَلَيْهِ اَللّهُمَّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّى لِزِيارَةِ قَبْرِ

تو آوردى و بدان راهنمائى كردى خدايا قرار مده اين زيارتم را آخرين زيارتم از قبر

نَبِيِّكَ فَاِنْ تَوَفَّيْتَنى قَبْلَ ذلِكَ فَاِنّى اَشْهَدُ فى مَماتى عَلى ما شَهِدْتُ

پيامبرت و اگر پيش از آنكه دوباره موفق به زيارتش شوم مرا ميراندى پس من در مرگم نيز گواهى دهم

عَلَيْهِ فى حَيوتى اَنْ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ وَاَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ

بدانچه گواهى بدان دادم در زندگيم كه معبودى نيست جز تو و اينكه محمد بنده و رسول تو است

صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ و حضرت صادق عليه السلام در وداع قبر پيغمبرصلى الله عليه و آله به يونس بن يعقوب

درود خدا بر او و آلش باد * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

فرموده كه بگو صَلَّى اللّهُ عَلَيْكَ السَّلامُ عَلَيْكَ لا جَعَلَهُ اللّهُ آخِرَ تَسْليمى

* * * * * * * * درود خدا بر تو سلام بر تو قرار ندهد خدا (اين سلام را) آخرين سلامم

عَلَيْكَ مؤ لّف گويد: كه ما در كتاب هديّة الزّائرين در بيان تكاليف زوّار در مدينه طيّبه

بر تو * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

گفتيم از چيزهائى كه مهمّ است براى ايشان آنكه مادامى كه در مدينه معظّمه هستند فرصت را غنيمت دانسته نماز بسيار كنند در مسجد حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَ اله كه نماز در آنجامقابل ده هزار نمازى است كه در جاى ديگر كرده شود و بهترين مكانهاى مسجد روضه است كه مابين قبر و منبر است و بدانكه چنانكه شيخ ما در تحيّه فرموده مقدار خوابيدن جَسَد مبارك پيغمبر ما و ائّمه صلواتُ اللّه عليهم اجمعين از زمين اشرفست از كعبه معظّمه به اتفاق جميع فقهاء چنانچه شهيدرَحَمهُاللّهُ در قواعد تصريح به آن نموده و در حديث حسن از حضرمى منقول است
كه حضرت صادق عليه السلام مرا امر فرمود كه در مسجد رسول خداصَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله بسيار نماز كنم تا توانم و فرمود كه هميشه تو را ميسّر نمى شود كه به اين مكان شريف بيائى الخ و شيخ طوسى رَحَمهُاللّهُدر تهذيب به سند معتبر از مرازم نقل كرده كه حضرت صادق عليه السلام فرمود كه روزه گرفتن در مدينه و نماز كردن نزد ستونها واجب نيست بلكه واجب همان نماز پنجگانه و روزه ماه رمضان است و لكن هر كه خواهد روزه بدارد بهتر است از براى او و فرمود بسيار نماز كنيد در اين مسجد شريف تا توانيد كه بهتر است از براى شما و بدانيد كه آدمى گاه هست زيرك مى باشد در كار دنيا مردم او را مدح مى كنند كه چه بسيار زيرك است فلانى پس چون باشد كسى كه در امر آخرت زيرك باشد و زيارت كن حضرت رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله را در هر روز مكرّر و همچنين ائمّه بقيع را به اندازه اى كه ممكن است ترا و هر وقت كه مشاهده كردى حجره حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله را سلام بكن بر آن حضرت و مادامى كه در مدينه هستى مواظب خود باش و خود را حفظ كن از گناهان و مظالم و تدبّر و تفكر كن در شرافت آنجا خصوص در مسجد شريف كه قدمهاى مبارك حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله بر آن زمينها گذاشته شده و آن بزرگوار در كوچه و بازار آن تردّد فرموده و در مسجد آن نماز خوانده و آنجا موضع وحى و تنزيل است و حضرت جبرئيل و ملائكه مقربّين آنجا فرود مى آمدند وَلَنِعْمَ ما قيلَ.

اَرْضٌ مَشى جِبْريلُ فى عَرَصاتِها	وَاللّهُ شَرَّفَ اَرْضَها وَسَمائَها
زمينى كه قدم زد جبرئيل در عرصه اش	و خدا شرف داد زمين و آسمانش را

و تا ممكن شود تو را تصدّق كن در مدينه خصوص در مسجد و بخصوص به سادات و ذُرّيّه رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَ اله كه ثواب جزيل و اجر عظيم برآن مترتّب است و علامه مجلسى رَحَمهُاللّهُ فرموده كه در روايت معتبر وارد شده است كه درهمى كه در آنجا تصدّق كنند برابر است با ده هزار درهم كه در جاهاى ديگر تصدّق كنند و اگر ممكن شود تو را اختيار كن مجاورت آن بلد طيّب را كه مجاورت در مدينه مستحبّ است و احاديث مستفيضه در فضيلت آن وارد شده :

سَقَى اللّهُ قَبْرا بِالْمَدينَةِ غَيْثَهُ	فَقَدْ حَلَّ فيهِ الاْمْنُ بِالْبَرَكاتِ
سيراب گرداند خدا قبر مدينه را بوسيله بارانش	كه براستى فرو رفت در آن امنيت و بركتها
نَبِىُّ الْهُدى صَلّى عَلَيْهِ مَليكُهُ	وَبَلَّغَ عَنّا رُوحَهُ التُّحَفاتِ
پيامبر هدايت كه خدايش بر او درود	فرستد و برساند از ما به روحش تحفه هائى
وَصَلّى عَلَيْهِ اللّهُ ما ذَرَّ شارِقٌ	وَلاحَتْ نُجُومُ اللَّيْلِ مُبْتَدِراتٍ
و درود فرستد خدا بر او تا بتابد خورشيد	و تا ستارگان شب درخشندگى دارند

فصل چهارم
فضيلت زيارت حضرت اءميرالمؤ منين عَليهِالسّلام
مطلب اوّل در فضيلت زيارت آن حضرت است شيخ طوسى به سند صحيح از محمّد بن مسلم از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود خداوند خلق نفرموده مخلوقى بيشتر از ملائكه و بدرستى كه هر روزى نازل مى شوند هفتاد هزار ملك و بيايند به بيت المعمور وطواف مى كنند به دور آن و چون از طواف آنجا فارغ شدند به طواف كعبه مى روند و چون از طواف كعبه فارغ شدند بسوى قبر پيغمبرصَلَّى اللَّهِ عَلِيهِ وَاله مى آيند و سلام مى كنند بر آن حضرت پس از آن مى آيند به سوى قبر اميرالمؤ منين عليه السلام و سلام مى كنند بر آن حضرت بعد از آن مى آيند نزد قبر حسين عليه السلام و سلام مى كنند بر آن جناب پس از آن به آسمان بالا مى روند و مثل ايشان هر روز نازل مى شود تا روز قيامت پس فرمود آن حضرت كه هر كه زيارت كند اميرالمؤ منين عليه السلام را و عارف به حقّ آن حضرت باشد يعنى آن جناب را امام واجب الا طاعة و خليفه بِلافَصْل داند و از روى تجبّر و تكبّر به زيارت نيامده باشد حق تعالى بنويسد از براى او اجر صد هزار شهيد و گناهان گذشته و آينده او را بيامرزد و مبعوث گردد در روز قيامت از جمله ايمنان از اهوال آن روز و آسان گرداند بر او حساب را و استقبال نمايند او را ملائكه و چون برگردد از زيارت او را مشايعت نمايند تا به خانه خود برگردد و اگر بيمار شود به عيادت او بيايند و اگر بميرد متابعت جنازه او بكنند و از براى او طلب آمرزش نمايند تا قبرش و سيّد عبدالكريم بن طاوس در فَرْحَةُ الغَرِىّ از آن حضرت روايت كرده كه فرمود هر كه پياده به زيارت اميرالمؤ منين عليه السلام برود حق تعالى به هر گامى ثواب يك حجّ ويك عمره براى او بنويسد و اگر پياده برگردد به هر گامى ثواب دو حج و دو عمره از براى او بنويسد و نيز از آن حضرت روايت كرده كه به اِبن مارِد فرمود اى پسر مارد هر كه زيارت كند جدّم اميرالمؤ منين عليه السلام را عارفاً بِحَقّهِ بنويسد حق تعالى از براى او به عدد هر گامى حجّ مقبول و عمره پسنديده اى ، اى پسر مارد وَاللّهِ نمى خورد آتش جهنّم قدمى را كه غبارآلوده شود در زيارت حضرت اميرالمؤ منين عليه السلام خواه پياده رَوَد خواه سواره اى پسر مارد بنويس اين حديث را به آب طلا و نيز از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود ما مى گوئيم كه در پشت كوفه قبرى هست كه پناه نمى برد به آن قبر دردناكى مگر آنكه حق تعالى او را شفا كرامت فرمايد مؤ لّف گويد كه از اخبار معتبره ظاهر مى شود كه حق تعالى قبر اميرالمؤ منين عليه السلام و اولاد طاهرينش را مَعْقِل خائِفين و مَلْجا مُضْطَرّين و اَمانِ اهل زمين قرار داده هر غمناكى كه نزد او برود غمش زايل گردد و هر دردناكى كه خود را به او بمالد شفا گيرد و هر كه به آن پناه برد در امان باشد سيد عبدالكريم بن طاوس روايت كرده از محمّد بن على شيبانى كه گفت من و پدرم و عمّم حسين به نحو پنهانى در شب رفتيم به زيارت قبر اميرالمؤ منين عليه السلام و اين در سال دويست و شصت و چيزى بود و من كودكى صغير بودم چون رسيديم به نزد قبر آن حضرت ديديم كه آن قبر مطهّر دورش سنگهاى سياه گذاشته شده و بنائى ندارد پس ما نزديك آن رفتيم بعضى از ما شروع كرد به خواندن قرآن و بعضى ديگر مشغول به نماز شد و بعضى مشغول به زيارت در اين حال بوديم كه ناگاه ديديم شيرى به جانب ما مى آيد چون نزديك ما آمد به فاصله يك نيزه ما از آن محلّ شريف دور شديم آن حيوان به نزديك قبر رفت و شروع كرد به ماليدن ذراع خود بر قبر يكى از ما نزديك او رفت و مشاهده كرد او را شير متعرّض او نشد او برگشت و ما را به حال شير خبر داد پس ترس از ما برطرف شد و همگى نزديك او رفتيم و او را مشاهده كرديم ديديم كه در ذراع او جراحتى است و آن دست مجروح را به قبر آن حضرت مى ماليد پس يك ساعت با اين حال بود آنگاه برفت و ما ديگر باره به حال اوّل خود به نماز و زيارت و قرائت قرآن برگشتيم و شيخ مفيد نقل كرده كه روزى هارون الرشيد به آهنگ شكار از كوفه بيرون رفت و به جانب غَريَّيْن و ثَوِيَّه توجّه نمود و در آنجا آهوانى ديد فرمان داد تا بازهاى شكارى و كِلاب مُعَلَّم را براى شكار آهوان رها گئبه اين هر كجا باشى خود را به او برسان و تا ممكن شود خود را به او بچسبان و الحاح كن تا به فرياد تو برسد و تو را از هلاكت دنيا و آخرت نجات دهد.

لُذْ اِلى جُودِهِ تَجِدْهُ زَعيما	بِنَجاةِ الْعُصاةِ يَوْمَ لِقاها
پناه بجودش ببر كه مى يابى او را كفيلى	براى نجات گنهكار در روز رستاخيز
عائِدٌ لِلْمُؤَمِّلينَ مُجيبٌ	سامِعٌ ما تُسِرُّ مِنْ نَجْويها
آرزو دهنده آرزومندان و اجابت كننده	و شنوا است آنچه را پنهان كنى از سخنان سرّى

در دارالسّلام از شيخ ديلمى نقل شده كه روايت كردند جماعتى از صُلحاء نجف اشرف كه كسى در خواب ديد كه از قبرى كه در آن مشهد شريف و بيرون آن است ريسمانى كشيده شده متّصل به قبّه شريفه حضرت حَبْلُاللّهِ الْمَتين اميرالمؤ منين صلوات اللّه عليه پس آن شخص انشاد كرد:

اِذا مُتُّ فَادْفِنِّى اِلى جَنْبِ حَيْدَرٍ	اَبى شَبَّرٍ اَكْرِمْ بِهِ وَشُبَيْرٍ
هنگامى كه مرگم فرا رسيد مرا در كنار حيدر دفن كن	كه پدر ارجمند شبر و شبير (حسن و حسين ) است
فَلَسْتُ اَخافُ النّارَ عِنْدَ جِوارِهِ	وَلا اَتَّقى مِنْ مُنْكَرٍ وَنَكيرٍ
چونكه من در جوار او ترسى از آتش ندارم	و باكى از سؤ ال نكير و منكر ندارم
فَعارٌ عَلى حامىِالْحِمى وَهُوَفِى الْحِمى	اِذا ضَلَّ فِى الْبَيْداءِ عِقالُ بَعيرٍ
براى حمايت كننده قرقگاه ننگ است كه در	حوزه حمايتش حتى افسار شترى گم شود