3- آزاده در همه حال
امام صادق عليه السلام:
إنَّ الحُرَّ حُرٌّ على جميعِ أحوالِهِ : إن نابَتهُ نائِبَةٌ صَبَرَ لَها،
وَإن تَداكَّت علَيهِ المَصائِبُ لَم تَكسِرهُ وَإن اُسِرَ وَقُهِرَ
وَاستُبدِلَ بِاليُسرِ عُسرا، كَما كانَ يُوسُفُ الصِّدّيقُ الأمينُ صَلَواتُ
اللّهِ عَلَيهِ: لَم يَضرُر حُرِّيَّتَهُ أنِ استُعبِدَ وَقُهِرَ وَاُسِرَ؛
آزاده در همه حال آزاده است:
اگر بلا و سختى به او رسد شكيبايى ورزد و اگر مصيبتها بر سرش فرو ريزند او را
نشكنند هرچند به اسيرى افتد و مقهور شود و آسايش را از دست داده و به سختى و
تنگدستى افتد. چنان كه يوسف صديق امين، صلوات اللّه عليه، به بندگى گرفته شد و
مقهور و اسير گشت اما اين همه به آزادگى او آسيب نرساند.
(كافى،
ج2، ص89، ح6)
4- تناقض حیله و آزادگی
امام على عليه السلام:
اَلحُرِّيَّةُ مُنَزَّهَةٌ مِنَ الغِلِّ وَالمَكرِ؛
آزادگى از كينهتوزى و مكر
منزّه است.
(غررالحكم، ج1، ص385، ح1485)
5- موفقیت آزاده
امام على عليه السلام:
مِن تَوفيقِ الحُرِّ اكتِسابُهُ المالَ مِن حِلِّهِ؛
از موفقيت آزاده اين است كه مال را از راه حلال به دست آورد.
(غررالحكم، ج6، ص36، ح393)
7- آزاده خدا نه بنده غیر
امام على عليه السلام:
مَن قامَ بِشَرائِطِ العُبوديَّةِ أَهلٌ لِلعِتقِ، مَن قَصَّرَ عَن أَحكامِ
الحُرِّيَّةِ اُعيدَ اِلىَ الرِّقِّ؛
هر كس شرايط بندگى خدا را
بهجا آورد سزاوار آزادى مىشود و هر كس در عمل به شرايط آزادگى كوتاهى كند، به
بندگى (غير خدا) مبتلا مىشود.
(غررالحكم،
ج 1، ص 113، ح413)
8- نصیحت امام حسین در کربلا
امام حسين عليه السلام:
إن لَم يَكُن لَكُم دينٌ وَكُنتُم لاتَخافونَ المَعادَ فَكونوا أَحرارا فى
دُنياكُم؛
اگر دين نداريد و از قيامت
نمىترسيد، لااقل در دنياى خود آزاد مرد باشيد.
(بحارالانوار)
9- تقوا وسیله آزادگی
امام على عليه السلام:
إنّ
تَقوَى اللّه مِفتاحُ سَدادٍ ، وذَخيرَةُ مَعادٍ ، وعِتقٌ مِن
كُلِّ مَلَكَةٍ ، ونَجاةٌ مِن كُلِّ هَلَكَةٍ ، بِها يَنجَحُ
الطّالِبُ ، ويَنجو الهارِبُ ، وتُنال الرَّغائبُ؛
تقواى
خدا، كليد پاكى و درستى و اندوختهاى براى معاد و باعث آزادى از هر
بندگى و رهايى از هر نابودى است. به وسيله تقواست كه جوينده به
مطلوبش مىرسد و گريزانِ (از عذاب و كيفر الهى) رهايى مىيابد و به
خواستها رسيده مىشود.
10- موفقیت آزاده
امام على عليه السلام:
من توفیق الحر اکتسابه المال من حله؛
از موفقیت آزاده این است که مال را از راه حلال به دست آورد.