روز موعود، حکومت و جامعه مهدوی
امیر مؤمنان - علیه السلام - مى فرماید:
«ولا یبقى ارض الا نودی فیها شهادة ان لا اله الا الله وحده لاشریک له و ان محمدا
رسول الله؛ و هیچ سرزمینى نمى ماند جز آن که شهادت به وحدانیت خدا و رسالت
پیامبر در آن برملا مى گردد.»
و آن چه روز فرخنده اى است. حق جویان لحظه لحظه عمر خود را منتظر آن «روز موعود»
هستند. منتظرند که بین رکن و مقام، امام و منجى خود را ببینند، با او «بیعت » کنند،
چنان که با جدش نادیده بیعت کردند. منتظرند که پس از قرن ها انتظار، وارث زمین
گردند: «و نرید ان نمن على الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم
الوارثین. و نمکن لهم فى الارض و نرى فرعون و هامان و جنودهما منهم ما کانوا
یحذرون. »
منتظرند تا در زیر سایه امامشان، با دشمنانش کارزار کنند و ظالمان و ستم پیشگان را
از زمین بردارند؛ همان ها که در طول سالیان دراز، شیعیان و پیروان امامان را آزار
مى دادند و از هیچ شکنجه اى - چه روحى و چه جسمى - فروگذار نمى کردند؛ اکنون نور
خدا نمایان شده و آنان که خواستند این نور را در طول تاریخ خاموش نمایند، باید
امروز خاموش گردند که این نور خاموش شدنى نیست: «یریدون لیطفئوا نور الله بافواهم
والله متم نوره .» و با ظهور مهدى، این نور کاملا گسترده مى شود و فروغش همه جا را
فرا مى گیرد، هر چند کافران و مشرکان را خوش نیاید. «و لو کره المشرکون»
جامعه و حکومت مهدوی
حکومت و جامعه ای که بعد از ظهور و قیام حضرت تشکیل می شود دارای خصوصیاتی است که
با توجه به احادیث ابعاد جامعه فاضله را تبیین می کنیم.
1) قلع و قمع کردن ریشه های ظلم و طغیان، و برپایی قسط و عدل؛ در جامعه ای که در
زمان ولی عصر - صلوات الله علیه - ساخته می شود، باید ظلم و جور نباشد؛ نه ظلم
اقتصادی و نه ظلم سیاسی و نه ظلم فرهنگی و نه هیچ گونه ستمی در آن جامعه دیگر وجود
نخواهد داشت. در روایتی امام صادق علیه السلام می فرمایند: «اِذَا قَامَ الْقَائِمُ
حَکَمَ بِالْعَدْلِ وَ ارْتَفَعَ فِی أَیَّامِهِ الْجَوْرُ وَ أَمِنَتْ بِهِ
السُّبُلُ.. وَ رَدَّ کُلَّ حَقٍّ إِلَى أَهْلِهِ...»( بحارالانوار، 52/338 و منتخب
الاثر، ص 308) هرگاه قائم آل محمد قیام کند، با عدل و داد حکومت نماید و ظلم و ستم
در دورانش برطرف شود و راه ها امن گردد...و هر حقی به صاحب آن برگردد..) اینکه در
روایت به امن بودن راهها اشاره می کند از حیث فراگیر شدن امنیت در تمام نقاط حکومت
است یعنی راهها که هر از چند گاهی توسط نیروی انتظامی مورد بازدید قرار می گیرد
امنیت کامل دارد چه رسد به شهرها و محل های سکونت مردم.
2) خصوصیت جامعه ایده آلی که امام زمان (صلوات الله علیه) آن را می سازد، بالا رفتن
سطح اندیشه انسان است؛ هم اندیشه علمی انسان و هم اندیشه اسلامی انسان؛ یعنی، در
دوران ولی عصر(عج) شما باید نشانی از جهل و بی سوادی و فقر فکری و فرهنگی در عالم
پیدا نکنید. آن جا مردم می توانند دین را به درستی بشناسند و این همچنانی که
همه می دانید، یکی از هدف های بزرگ پیامبران بود که امیرالمؤمنین (صلوات الله و
سلامه علیه) این را در خطبه نهج البلاغه شریف بیان کرده است: «و یثیروا لهم دفائن
العقول. »
در روایتی معصوم علیه السلام مردم آخرالزمان را توصیه به چنین دعایی می کند: «وَ
هُوَ الدُّعَاءُ فِی غَیْبَةِ الْقَائِمِ ع اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ
فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ رَسُولَکَ اللَّهُمَّ
عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَکَ لَمْ أَعْرِفْ
حُجَّتَکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی
حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی اللَّهُمَّ لَا تُمِتْنِی مِیتَةَ الْجَاهِلِیَّةِ
وَ لَا تُزِغْ قَلْبِی بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنِی»(بحارالانوار 92/327) (خداوندا خودت
را به من بشناس که اگر خودت را به من نشناسانی فرستاده ات را نمی شناسم، خداوندا
رسولت را به من بشناسان که اگر او را به من نشاناسانی حجتت را نمی شناسم، خداوندا
حجتت را به من بشناس که اگر نشناسانی در دینم گمراه می شوم، پروردگارا من را به مرگ
جاهلی نمیران و قلبم را بعد از هدایتم تنگ نگردان)
در روایات ما وارد شده است که وقتی ولی عصر(عج) ظهور می کند، زنی در خانه می نشیند
و قرآن را باز می کند و از متن قرآن، حقایق دین را استخراج می کند و می فهمد؛ یعنی
چه؟ یعنی آن قدر سطح فرهنگ اسلامی و دینی، بالا می رود که همه افراد انسان و همه
افراد جامعه و زنانی که در میدان اجتماع هم بر فرض شرکت نمی کنند و در خانه می
نشینند؛ آنها هم می توانند فقیه باشند، دین شناس باشند. می توانند قرآن را باز کنند
و خودشان حقایق دین را از قرآن بفهمند و شما ببینید که در جامعه ای که همه مردان و
زنان در سطوح مختلف، قدرت فهم دین و استنباط از کتاب الهی را دارند، این جامعه چقدر
نورانی است و هیچ نقطه ای از ظلمت در این جامعه دیگر نیست. این همه اختلاف رویه،
دیگر در آن جامعه معنایی ندارد.
3) خصوصیت سومی که جامعه امام زمان(عج) و جامعه مهدوی دارا هست، این است که
در آن روز، همه نیروهای طبیعت و همه نیروهای انسانی، استخراج می شود. در روایت امام
صادق به این ویژگی اشاره شده است «...وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ
بَرَکَاتِهَا»(بحارالانوار، 52/338 و منتخب الاثر، ص 308) برکات زمین ظاهر می شود
زیرا چیزی در بطن زمین نمی ماند که بشر از آن استفاده نکند. از طرفی باید دانست
برکت به کمیت نیست بلکه هر چند چیز اندک باشد می تواند کیفیت خاصی داشته باشد که به
آن برکت گفته می شود. وقتی خداوند متعال اطاعت می شود برکات الهی از زمین و آسمان
نازل می شود و همه اهل زمین را در بر می گیرد. ذکر خدا در عمل و ذهن و گفتار مردم
مداوم می شود و شکر نعمت موجب زیادی آن هم می شود. و از طرف دیگر این همه نیروهای
معطل طبیعی، این همه زمینهایی که می تواند انسان را تغذیه کند؛ این همه قوای کشف
نشده مانند نیروهایی که قرن ها در تاریخ بود؛ مثلا نیروی اتم، نیروی برق و
الکتریسیته، قرن ها بر عمر جهان می گذشت و این نیروها در بطن طبیعت بود؛ اما
بشر آنها را نمی شناخت، بعد یک روزی به تدریج استخراج شد همه نیروهای بی شماری که
از این قبیل در بطن طبیعت هست، در زمان امام زمان(عج) استخراج می شود.
4) خصوصیت دیگر این است که محور در دوران امام زمان(عج)، محور «فضیلت و اخلاق »
است. هر کس دارای فضیلت اخلاقی بیشتر است، او مقدمتر و جلوتر است.
حالا همین چهار خصوصیت: «جامعه ای که در آن نشانی از ظلم و طغیان و عدوان و ستم
نیست »؛ «جامعه ای که در آن اندیشه دینی و اندیشه علمی انسان ها در سطح بالا است »،
«جامعه ای که در آن همه برکات و همه نعم و همه نیکی ها و زیبایی های عالم بروز می
کند و در اختیار انسان قرار می گیرد» و بالاخره «جامعه ای که در آن تقوا و فضیلت و
گذشت و ایثار و برادری و مهربانی و یک رنگی اصل و محور است »، یک چنین جامعه ای را
شما در نظر بگیرید. این همان جامعه ای است که مهدی موعود ما و امام زمان ما و محبوب
تاریخی دیرین ما - که هم اکنون در زیر همین آسمان و بر روی همین زمین زندگی می کند
و در میان انسان ها هست - به وجود خواهد آورد و تامین خواهد کرد.
منابع:
1) خطبه نماز جمعه آیة الله خامنهای 6 تیر 1359
2) مجلسی، محمد باقر. بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار. 1111قمری.
تهران، اسلامیه.
