سیره علوی از زبان امیرالمومنین
علیه السلام
بياد مرگ
محمود لطيفى
و عن على عليه السلام:انه كان اذا مر بالقبور قال:السلام عليكم يا اهل الدار فانا بكم لا حقون.ثلاث
مرات.
دعائم الاسلام 1:239
هرگاه كه حضرت على عليه السلام بر گورستان گذر مىكرد سه بار مىگفت:
درود بر شماهايى كه در اين خانه ساكنيد.ما نيز بىگمان به شما خواهيم پيوست.
ساده زیستی
محمود لطيفى
قال عليه السلام:
و الله لقد رقعت
مدرعتى هذه حتى استحييت من راقعها،و لقد قال لى
قائل:الا تنبذها عنك؟فقلت اعزب عنى،فعند الصباح يحمد
القوم السرى.
نهج
البلاغه،الخطب:158
حضرت على عليه السلام فرمود:
به خدا سوگند تن پوش خود را چندان
وصلهكردهام كه از وصله كنندهاش شرم دارم.روزى
گويندهاى به من گفت:آيا زمان دور افكندن آن فرا
نرسيده است؟و من گفتم:دور شو،كه بامدادان فردا،شب روان
را ستايش كنند.
پيرهن از رخ وصال خجل كفن از گريه غسال
خجل شب روان مست ولاى تو على جان عالم به فداى تو على
شهريار
همدرى با مردم
محمود لطيفى
و قال عليه السلام:
...هيهات ان
يغلبنى هواى و يقودنى جشعى الى تخير الاطعمة و لعل
بالحجاز او اليمامة من لا طمع له فى القرص و لا عهد له
بالشبع او ابيت مبطانا و حولى بطون غرثى و اكباد حرى.
نهج البلاغه،الكتب:45
حضرت على عليه السلام فرمود:
هيهات كه هو و هوسم بر من چيره شود و
شكمبارگى به گزينش طعامهاى لذيذ وادارم نمايد،در حالى
كه چه بسا در يمامه و يا حجاز كسانى باشند كه اميد
دستيابى به قرص نانى نداشته و خاطرهاى از سيرى ندارند
و هرگز مباد كه من با شكم پر بخوابم در حالى كه شايد
پيرامون من شكمهاى به پشت چسبيده و جگرهاى سوخته باشد.
الگوى زمامدارى
محمود لطيفى
قال على عليه السلام:
الا و ان امامكم قد اكتفى من دنياه بطمريه و من طعمه بقرصيه،...فو الله ما كنزت من دنياكم تبرا و لا
ادخرت من غنائمها و فرا،و لا اعددت لبالى ثوبى طمرا،و لا حزت من ارضها شبرا.
نهج البلاغة،الكتب:45
حضرت على عليه السلام فرمود:
بدانيد و آگاه باشيد كه پيشواى شما از دنياى خود به دو پاره تن پوش و از خوردنيهايش به دو قرص نان
بسنده كرد...و خداى را سوگند كه از دنيايتان نه زرى اندوختهام و نه از غنائمش ثروتى انباشتهام و
حتى براى كهن جامه خود تن پوش ديگرى و يا از سرزمينهاى شما يك وجب در اختيار نگرفتهام.
بيزارى از ستم
محمود لطيفى
قال عليه السلام:
و الله لو اعطيت الاقاليم السبعة بما تحت افلاكها على ان اعصى الله فى نملة اسلبها جلب شعيرة ما
فعلت،و ان دنياكم عندى لاهون من ورقة فى فم جرادة تقضمها، ما لعلى و نعيم يفنى و لذة لا تبقى!
نهج البلاغة،الخطب:222
حضرت على عليه السلام فرمود:
بخدا سوگند اگر اقليمهاى هفتگانه زمين را با هر چه در زير آسمان آنها استبه من دهند تا خدا را در
حد گرفتن پوست جوى از دهان مورى نافرمانى كنم،نخواهم كرد.چرا كه اين دنياى شما در نزد من از
برگ نيم جويدهاى در دهان ملخى ناچيزتر است.على را با نعمتهاى فناپذير و لذتهاى گذرا و ناپايدار
چه كار!
پيشتاز عمل
محمود لطيفى
قال على عليه السلام:
ايها الناس!انى و الله ما احثكم على طاعة الا و اسبقكم اليها و لا انهاكم عن معصية الا و اتناهى قبلكم
عنها.
نهج البلاغة،الخطب:173
حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود:
اى مردم!بخدا سوگند من هرگز شما را به هيچ طاعتى فرا نمىخوانم مگر آنكه خود بر شما-در عمل
به آن-پيشى مىجويم و از هيچ گناهى بازتان نمىدارم و نهى نمىكنم-مگر آنكه پيش از شما،خود را از
عمل به آن باز مىدارم.
عدالت اجتماعى
محمود لطيفى
و قال عليه السلام:
-لما عوتب على التسوية فى العطاء- اتامرونى ان اطلب النصر بالجور فيمن وليت عليه؟!و الله ما اطور
به ما سمر سمير و ما ام نجم فى السماء نجما،لو كان المال لى لسويتبينهم فكيف و انما المال مال الله.
نهج البلاغة،الخطب:124.آنگاه كه حضرت امير عليه السلام بدليل رعايت مساوات در تقسيم بيت
المال مورد عتاب قرار گرفت فرمود:
آيا به من امر مىكنيد و اصرار مىورزيد تا پيروزى را به بهاى ستم بر كسانى كه مسؤوليتسرپرستى
آنها بر دوشم نهاده شده استبدست آورم؟!
به خدا سوگند كه تا روزگار در گردش است و ستارگان آسمان در پى هم حركت مىكنند،چنين كار
ناروايى نخواهم كرد.اگر اين مال ثروت شخصى من بود در تقسيم آن مساوات را رعايت مىكردم،چه
رسد به اينكه مال،مال الله است.
پشتيبان مظلومان
محمود لطيفى
و قال عليه السلام:
...لم يكن لأحد فى مهمز و لا لقائل فى مغمز،الذليل عندى عزيز حتى اخذ الحق له،و القوى
عندى ضعيف حتى اخذ الحق منه.رضينا عن الله قضاءه و سلمنا لله امره.
نهج البلاغة،الخطب: 37
حضرت على عليه السلام فرمود:
در تمامى زندگى من،نقطه سياهى نيست تاعيبجويان و اشاره كنندگان با چشم و ابرو و اشاره
كنند و سخنى گويند.خوارترين افراد نزد من عزيز است تا حق او را بستانم و نيرومند نزد
من ناتوان است تا حق ديگران را از او بازگيرم.ما با تمام وجود به قضاى الهى خشنود و
در برابر فرمانش تسليم هستيم.
پرورده دامان رسول
محمود لطيفى
و قال على عليه السلام:
و قد علمتم موضعى من رسول الله بالقرابة القريبة و المنزلة الخصيصة،وضعنى فى حجره و انا ولد
يضمنى الى صدره،و يكنفنى الى فراشه،و يمسنى جسده،و يشمنى عرفه،و كان يمضغ الشيىء ثم
يلقمنيه،و ما وجد لى كذبة فى قول و لا خطلة فى فعل.
نهج البلاغه،الخطب:190
حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
...شما خود در پيوند با رسول خدا صلى الله عليه و آله،هم بدليل خويشاوندى و هم به سبب موقعيت
ويژه من،جايگاه مرا مىشناسيد.او مرا از روزگارى كه نوزادى بودم در دامن خود مىنشاند و بر سينه
مىچسباند،در بستر خويش مىخواباند و بدنش را به بدنم مىساييد و از عطر دلپذيرش بهرهمندم
مىساخت لقمه را مىجويد و در دهانم مىگذاشت و هرگز در گفتارم دروغى نشنيد و در رفتارم لغزش
و سبكسرى نديد.
محرم راز
محمود لطيفى
قال على عليه السلام:
كانت لى من رسول الله صلى الله عليه و آله منزلة لم يكن لا حد من الخلائق انى كنت آتيه كل سحر
فاسلم عليه.
-و فى حديث-فان كان قائما يصلى سبح بى فكان ذاك اذنه لى و ان لم يكن يصلى اذن لى.
مسند احمد 1:85-77
و عن ابى سعيد الخدرى قال:
كانت لعلى من رسول الله صلى الله عليه و آله دخلة لم لا حد الناس.
انساب الاشراف 2:98 ح 25حضرت على عليه السلام فرمود:
موقعيتى كه من در محضر پيامبر خدا داشتم براى هيچ كس ديگر نبود.من هر روز سحر محضر ايشان
مىرفتم،بهنگام ورود سلام مىدادم و پيامبر خدا اجازه ورود مىدادند و اگر هم مشغول نماز بودند با
ذكر بلند تسبيح اجازه خود را اظهار مىنمودند.
ابن سعيد خدرى نيز مىگويد:
رفت و آمدى كه على با پيامبر خدا داشتبراى هيچ كس ديگر امكان نداشت
شيوه آموختن حضرت از پيامبر(ص)
محمود لطيفى
قال على عليه السلام:
كنت اذا سالت رسول الله صلى الله عليه و آله اعطانى و اذا سكت ابتدانى.
المصنف 6:368 ح 32061
حضرت على عليه السلام فرمود:
هرگاه از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سؤال مىكردم،خواستهام را پاسخ مىداد و اگر من سكوت
مىكردم او خود پيشگام مىشد و از دانش خود بهرهمندم مىساخت.
قرآن شناس
محمود لطيفى
قال على عليه السلام:
و الله ما نزلت آية الا و قد علمت فيما نزلت و اين نزلت،ان ربى وهب لى قلبا عقولا و لسانا سؤلا.
انساب الاشراف 2:98 ح 27
حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود:
بخدا سوگند آيهاى از قرآن كريم نازل نشده است مگر اينكه من مىدانم در چه موضوعى و در كجا نازل
شده است،زيرا پروردگارم به من دلى انديشمند-ژرف انديش-و زبانى پرسشگر عنايت كرده است.
بصيرت،چراغ راه
محمود لطيفى
و قال عليه السلام:
الا و ان الشيطان قد جمع حزبه و استجلب خيله و رجله،و ان معى لبصيرتى،ما لبست على نفسى و لا
لبس على.
نهج البلاغة،الخطب:10
حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود:
آگاه باشيد كه اينك شيطان هواداران خود را گرد آورده،نيروهاى سواره و پياده اش را فرا خوانده است.
در صورتى كه بينش من همواره همراه من بوده و هرگز حقايق را بر خود مشتبه نساختهام و حقيقت
نيز بر من مشتبه نشان داده نشده است-نه خود را فريب دادهام و نه فريب خوردهام-.
سيره علوى (چهل حديث)
