احكام
نماز
اهميت و شرا
يط نماز
س
357 : كسى كه عمدا
ً نماز را ترك كند يا سبك بشمارد چه حكمى
دارد؟
ج: نمازهاى روزانهاى كه در پنج نوبت خوانده مىشود، از واجبات بسيار مهم
شريعت اسلامى بوده و بلكه ستون دين است و ترك يا سبك شمردن آن شرعا
ً حرام و موجب استحقاق عقاب است.
س
358 : آيا بر كسى كه آب و چيزى كه تيمم بر آن صحيح
است در اختيار ندارد (فاقد الطهورين) نماز واجب است؟
ج: بنا بر احتياط، نماز را
در وقت بخواند و بعد از وقت با وضو يا تيمم قضا نمايد.
س
359 : به نظر شريف جنابعالى موارد عدول در نماز
واجب كدام است؟
ج: عدول در چند مورد واجب است:
1- از نماز عصر به نماز ظهر،
در صورتى كه در بين نماز عصر متوجه شود كه نماز ظهر را نخوانده است.
2- از نماز
عشاء به نماز مغرب اگر در بين نماز عشاء متوجه شود كه نماز مغرب ر
ا نخوانده است و از محل عدول هم تجاوز نكرده
باشد.
3- اگر دو نماز قضائى كه در اداى آنها
ترتيب معتبر است، بر عهده او باشد و بر اثر فراموشى قبل از اداى نماز اول به
خواندن نماز دوم مشغول شود.
و عدول در چند مورد مستحب است.
1- از نماز اداء
به نماز قضاى واجب، در صورتى كه بر اثر آن وقت فضيلت اداء فوت نشود.
2- از نماز
واجب به مستحب براى درك ثواب نماز جماعت.
3- از نماز واجب به نافله در ظهر روز
جمعه براى كسى كه قرائت سوره جمعه را فراموش كرده و به جاى آن سوره ديگرى را خوانده
و به نصف رسيده و يا از آن گذشته است. مستحب است اين شخص از نماز واجب به نافله
عدول كند تا بتواند نماز فريضه را با سوره جمعه به جا آورد.
س
360 : نماز گزارى كه مىخواهد در روز جمعه بين
نماز جمعه و ظهر جمع نمايد، آيا بايد براى هر يك بدون قصد وجوب، فقط قصد قربت كند،
يا اين كه براى يكى از آن دو هم قصد قربت نمايد و هم قصد وجوب و براى ديگرى فقط قصد
قربت نمايد و يا اين كه بايد براى هر دو هم قصد وجوب كند و هم قصد قربت؟
ج: در
هر يك از آن دو قصد قربت كافى است و قصد وجوب در هيچكدام واجب نيست.
س
361 : اگر خونريزى از دهان يا بينى از اول وقت
نماز تا نزديك آخر آن ادامه داشته باشد، نماز چه حكمى دارد؟
ج: اگر تطهير بدن
ممكن نباشد و بترسد وقت نماز فوت شود، نماز را در همان حالت بخواند.
س
362 : آيا هنگام خواندن ذكرهاى مستحبى نماز، آرامش
كامل بدن واجب است يا خير؟
ج: فرقى بين ذكر واجب و مستحب در وجوب استقرار و
آرامش بدن نيست.
س
363 : براى بعضى از افراد در بيمارستان
لولهها يى به نام سوند براى خروج بول قرار
مىدهند كه در اين صورت بول بدون اختيار از مريض در حالت خواب يا بيدارى و يا در
بين نماز خارج مىشود، اميدواريم به اين سؤال پاسخ فرمائيد: آيا اين فرد بايد
دوباره نماز را در وقت ديگرى بخواند يا نمازى كه در آن حالت خوانده، كافى
است؟
ج: اگر در آن حالت نماز را طبق وظيفه شرعى و فعلى خود خوانده، صحيحاست و
اعاده و قضا واجب نيست.
وقت
نماز
س
364 : دليل مذهب شيعه در مورد وقت نمازهاى روزانه
چيست؟ همانگونه كه مىدانيد اهل سنت، با داخل شدن وقت نماز عشاء، نماز مغرب را قضا
مىدانند و همچنين در مورد نماز ظهر و عصر هم به همين ترتيب است. لذا معتقدند وقتى
وقت نماز عشاء داخل شد و امام جماعت براى خواندن آن بپاخاست، مأموم نمىتواند همراه
او، نماز مغرب را بخواند و نماز مغرب و عشاء را در يك زمان بجا آورد.
ج: دليل
شيعه اطلاق آيات قرآنى و سنّت شريف است به اضافه رواياتى كه بخصوص دلالت بر جواز
جمع دارند. نزد اهل سنت هم رواياتى وجود دارد كه دلالت بر جواز جمع بين دو نماز در
وقت يكى از آن دو مىكند.
س
365 : با توجه به اين كه آخر وقت نماز عصر، مغرب
است و آخر وقت نماز ظهر نزديك مغرب است به مقدارى كه براى خواندن نماز عصر به آن
نياز است، مىخواهم سؤال كنم كه منظور از مغرب چيست؟ آيا مراد زمان غروب خورشيد است
يا زمانى كه اذان مغرب طبق افق هر مكانى گفته مىشود؟
ج: وقت نماز عصر تا غروب
آفتاب است.
س
366 : فاصله زمانى بين غروب خورشيد و اذان مغرب
چند دقيقه است؟
ج: ظاهر اين است كه با اختلاف فصلهاى سال تفاوت
مىكند.
س
367 : من تا دير وقت سر كارم هستم بطورى كه ساعت
يازده شب به منزل بر مىگردم و در هنگام كارهم بخاطر كثرت مراجعه كنندگان وقت
خواندن نماز مغرب و عشاء را ندارم. آيا خواندن نماز مغرب و عشاء بعد از ساعت يازده
شب صحيح است؟
ج: اگر از نصف شب به تأخير نيفتد، اشكال ندارد ولى تلاش كنيد كه از
ساعت يازده شب به تأخير نيفتد بلكه تا مىتوانيد نماز را در اول وقت آن
بخوانيد.
س
368 : چه مقدار از نماز اگر در وقت اداء واقع شود،
نيت اداء صحيح است؟ و در صورت شك در اين كه اين مقدار، داخل وقت واقع شده يا خير،
وظيفه چيست؟
ج: وقوع يك ركعت نماز در آخر وقت براى اين كه نماز، اداء محسوب شود
كافى است و در صورت شك در اين كه وقت لااقل به مقدار يك ركعت باقى است يا خير، بايد
به قصد مافىالذمّه نماز بخوانيد و نيت اداء يا قضا نكنيد.
س
369 : سفارتخانهها و كنسولگرىهاى جمهورى اسلامى
ايران در خارج، جدولهاى زمانى براى تعيين اوقات شرعى پايتختها و شهرهاى بزرگ تهيه
مىكنند. سؤال اين است كه اولا تا چه مقدار مىتوان به اين جدولها اعتماد
كرد؟
ثانيا: در شهرهاى ديگر آن كشورها، وظيفه چيست؟
ج: معيار در احراز دخول
وقت، حصول اطمينان براى مكلّف است، و اگر براى او اطمينان به مطابقت اين جدولها با
واقع حاصل نشود، بايد احتياط نموده و صبر كند تا يقين به داخل شدن وقت شرعى
نمايد.
س
370 : نظر شما درباره فجر صادق و كاذب چيست؟ و
نمازگزار در اين مورد چه تكليفى دارد؟
ج: معيار شرعى در مورد وقت نماز و روزه،
فجر صادق است و احراز آن موكول به تشخيص مكلّف است.
س
371 : مسئولين يكى از دبيرستانهاى تمام وقت، نماز
جماعت ظهر و عصر را ساعت دو بعد از ظهر، كمى قبل از شروع درسهاى شيفت عصر اقامه
مىكنند. علت تأخير، اين است كه درسهاى شيفت صبح، چهل و پنج دقيقه قبل از ظهر شرعى
تعطيل مىشود و نگهداشتن دانشآموزان تا ظهر شرعى مشكل است. با توجه به اهميت اقامه
نماز در اول وقت، نظر شريف خود را در اين باره بيان فرما
ييد.
ج: تأخير نماز جماعت براى اين كه
نمازگزاران در نماز حاضر شوند، با اين فرض كه در اول وقت در مدرسه نيستند، اشكال
ندارد.
س
372 : آيا بايد نماز ظهر بعد از اذان ظهر و نماز
عصر بعد از دخول وقت آن خوانده شود؟ و همچنين نماز مغرب و عشاء هم بايد هر كدام در
وقت خود خوانده شوند؟
ج: بعد از داخل شدن وقت دو نماز، مكلّف در خواندن هر دو
نماز پشت سر هم به صورت جمع و يا خواندن هر يك در وقت فضيلت خود مخيّر
است.
س
373 : با توجه به اين كه امروزه با فراوانى ساعت،
يقين به طلوع فجر ممكن است، آيا بايد در شبهاى مهتابى براى خواندن نماز صبح به مدت
پانزده تا بيست دقيقه صبر كرد؟
ج: فرقى بين شبهاى مهتابى و غير مهتابى در طلوع
فجر، وقت فريضه صبح و وجوب امساك براى روزه گرفتن نيست، هر چند احتياط در اين زمينه
خوب است.
س
374 : آيا مقدار اختلاف اوقات شرعى ميان استانها
كه بر اثر اختلاف افقهاى آنها بوجود مىآيد، در اوقات سه گانه نمازهاى يوميه به يك
اندازه است؟ مثلا بين دو استان در وقت ظهر بيست و پنج دقيقه تفاوت است، آيا در بقيه
وقتهاى نماز هم اين اختلاف وجود دارد و به همين مقدار است؟ يا اين كه مقدار آن در
وقت نماز صبح و مغرب و عشاء تفاوت مىكند؟
ج: مجرّد يكى بودن مقدار تفاوت بين دو
منطقه در طلوع فجر يا زوال آفتاب يا غروب خورشيد، مستلزم اتحاد در ساير اوقات نيست،
بلكه غالبا مقدار اختلاف بين شهرها در اوقات سه گانه با هم تفاوت
دارد.
س
375 : اهل سنّت نماز مغرب را قبل از غروب شرعى
مىخوانند، آيا جايز است در ايام حج و غير آن به آنها اقتدا كرده و به همان نماز
اكتفا كنيم؟
ج: معلوم نيست كه نماز آنها قبل ازداخل شدن وقت باشد و شركت در نماز
جماعت آنها و اقتدا به آنان اشكال ندارد و مجزى است، ولى درك وقت نماز ضرورى است،
مگر اين كه خود وقت هم از موارد تقيه باشد.
س
376 : خورشيد در دانمارك و نروژ ساعت هفت صبح طلوع
نموده و تا عصر در آسمان به مقدار دوازده ساعت مىدرخشد در حالى كه در كشورهاى ديگر
شب است، تكليف من درباره نماز و روزه چيست؟
ج: مكلف بايد در مورد اوقات نمازهاى
يوميه همان افق محل سكونت خود را رعايت كند، ولى اگر روزه گرفتن بر اثر طولانى بودن
روز، غير مقدور يا حرجى باشد، اداى آن ساقط و قضاى آن واجب است.
س
377 : رسيدن نور خورشيد به زمين تقريبا هفت دقيقه
طول مىكشد. آيا ملاك پايان وقت نماز صبح، طلوع خورشيد است يا رسيدن نور آن به
زمين؟
ج: ملاك طلوع خورشيد، ديدن آن در افق مكان نمازگزار است.
س
378 : رسانههاى گروهى اوقات شرعى هر روز را يك
روز قبل از آن اعلام مىكنند، آيا اعتماد بر آن و بنا گذاشتن بر دخول وقت نماز بعد
از پخش اذان از راديو و تلويزون جايز است؟
ج: اگر براى مكلّف اطمينان به دخول
وقت از طريق مذكور حاصل شود مىتواند بر آن اعتماد كند.
س
379 : آيا وقت نماز به مجرد شروع اذان آغاز
مىشود؟ يا اين كه بايد صبر نمود تا اذان تمام شود و سپس شروع به خواندن نماز كرد؟
آيا روزهدار جايز است به مجرد شروع اذان افطار نمايد يا اين كه بايد صبر كند تا
اذان تمام شود؟
ج: اگر اطمينان حاصل شود كه اذان از هنگام داخل شدن وقت شروع
شده، صبر كردن تا پايان اذان لازم نيست.
س
380 : آيا نماز كسى كه نماز دوم را بر اوّلى مقدّم
داشته مثلا نماز عشاء را جلوتر از مغرب خوانده، صحيح است؟
ج: اگر بر اثر اشتباه
يا غفلت نماز دوم را مقدم داشته و بعد از تمام شدن نماز متوجه شده، نماز او صحيح
است. ولى اگر عمدى بوده باطل است.
س
381 : با عرض سلام و تحيت، در آستانه ماه شريف و
مبارك رمضان و با توجه به توسعه شهرها وعدم امكان تشخيص دقيق لحظه طلوع فجر،
خواهشمند است نظر شريف خود را در مورد زمان امساك براى روزه و اقامه نماز صبح اعلام
فرمائيد.
ج: مقتضى است م ؤمنين محترم
ايّدهم اللّه تعالى جهت رعايت احتياط در مورد امساك روزه ووقت نماز صبح همزمان با
شروع اذان صبح از رسانهها براى روزه امساك نمايند و حدود پنج الى شش دقيقه بعد از
اذان شروع به اداى فريضه صبح نمايند.
س
382 : وقت نماز عصر تا اذان مغرب است يا تا هنگام
غروب آفتاب؟ نيمه شب شرعى براى نماز عشاء و بيتوته در منى چه وقت است؟
ج: آخر
وقت نماز عصر تا غروب آفتاب است، و احتياط آن است كه براى نماز مغرب و عشاء و مانند
اينها شب را از اول غروب تا اذان صبح حساب كنند، بنابراين تقريبا
ً يازده ساعت و يك ربع بعد از ظهر شرعى آخر وقت
نماز مغرب و عشاء است، ولكن براى بيتوته در منى از غروب تا طلوع آفتاب حساب
كنند.
س
383 : اگر كسى در بين نماز عصر متوجه شود كه نماز
ظهر را نخوانده است، چه تكليفى دارد؟
ج: اگر به خيال اين كه نماز ظهر را خوانده
است به نيت نماز عصر مشغول نماز شود و در بين نماز بفهمد كه قبلا
ً نماز ظهر را نخوانده است، در صورتى كه در وقت
مشترك نماز ظهر و عصر است، بايد بلافاصله نيت خود را به نماز ظهر برگرداند و نماز
را تمام كند و پس از آن، نماز عصر را به جا آورد. و اگر اين اتفاق در وقت مخصوص به
نماز ظهر
( 
) افتاده باشد، احتياط واجب آن
است كه نيت را به نماز ظهر برگرداند و نماز
را تمام كند ولى بعدا ً هر دو نماز (ظهر و
عصر) را به ترتيب به جاى آورد، و همين تكليف در مورد نماز مغرب و عشاء نيز
هست.
قبله
س
384 : خواهشمنديم به سؤالات زير پاسخ
فرمائيد:
1- به استناد بعضى از كتابهاى فقهى، گفته شده كه در روزهاى چهارم
خرداد و بيست و ششم تير (
) آفتاب بطور
عمودى بر كعبه مىتابد. آيا در اين هنگام، تشخيص
جهت قبله با نصب شاخص در زمانى كه صداى اذان مكه بلند مىشود، امكان دارد؟
اگر جهت قبله در محراب مساجد با جهت سايه شاخص اختلاف داشت، كداميك صحيحتر
است؟
2- آيا اعتماد بر قبله نما صحيح است؟
ج: اعتماد بر شاخص يا قبله نما در
صورتى كه موجب اطمينان مكلّف شود صحيح است و بايد طبق آن عمل گردد، و در غير اين
صورت اشكال نيست كه مىتوان بر اساس محراب مساجد و قبور مسلمين جهت قبله را تشخيص
داد.
س
385 : آيا اگر شدت درگيرى و جنگ مانع تعيين جهت
قبله شود، نماز خواندن به هر طرف صحيح است؟
ج: اگر وقت باشد بايد به چهار طرف
نماز خوانده شود. ولى اگر وقت نباشد، به مقدار وسعت وقت به هر طرف كه احتمال مىدهد
قبله است نماز بخواند.
س
386 : اگر نقطه مقابل كعبه مكرمه در طرف ديگر زمين
مشخص شود به طورى كه اگر خط مستقيمى از وسط زمين كعبه عبور كند و زمين را شكافته و
از مركز آن بگذرد، از سمت ديگر اين نقطه بيرون آيد، در اين جا چگونه مىتوان رو به
قبله ايستاد؟
ج: ملاك روبه قبله بودن اين است كه انسان از سطح كره زمين به طرف
بيت عتيق باشد، يعنى از طرف سطح زمين رو به طرف كعبه كه روى زمين در مكه مكرمه
ساخته شده است بايستد. بنابراين اگر انسان در يك نقطهاى از كره زمين باشد كه اگر
خطوط مستقيمى از چهار جهت آن مكان بر سطح كره زمين به طرف مكه مكرمه ترسيم شود، از
نظر مسافت با هم مساوى باشند، مخير است براى قبله به هر طرف كه خواست بايستد و نماز
بخواند. ولى اگر مسافت خطوط در بعضى از جهتها كمتر و كوتاهتر باشد به مقدارى كه
با آن، صدق عرفى رو به قبله بودن اختلاف پيدا كند، بر انسان واجب است جهت كوتاهتر
را انتخاب كند.
س
387 : اگر در جائى باشيم و جهت قبله را ندانيم و
وسيلهاى هم براى تعيين جهت قبله در دسترس نباشد و احتمال قبله هم در هر يك از چهار
طرف داده شود، چه بايد بكنيم؟
ج: اگر احتمال جهت قبله در هر يك از چهار طرف
مساوى باشد، بايد به هر چهار طرف نماز خواند تا يقين حاصل شود كه به طرف قبله نماز
خوانده شده است.
س
388 : تشخيص قبله در قطب شمال و جنوب چگونه است؟ و
نماز چگونه خوانده مىشود؟
ج: ملاك تعيين جهت قبله در قطب شمالى و جنوبى، تعيين
كوتاهترين خط از مكان نمازگزار از روى سطح زمين به طرف كعبه است، و پس از تعيين آن
خط، بايد به همان طرف نماز خواند.
مكان
نمازگزار
س
389 : آيا نشستن و نماز خواندن يا عبور كردن از
مكانهائى كه دولت ظالم آنها را غصب مىكند، جايز است؟
ج: در صورت علم به غصب،
احكام و آثار مغصوب مترتب است.
س
390 : نماز خواندن در زمينى كه قبلا وقف بوده و
دولت آن را تصرف نموده و در آن مدرسه ساخته است، چه حكمى دارد؟
ج: اگر احتمال
قابل توجهى داده شود كه تصرف مذكور مجوز شرعى داشته است، نماز خواندن در آن مكان
اشكال ندارد.
س
391 : من نماز جماعت را در تعدادى از مدارس اقامه
مىكنم. زمين بعضى از اين مدارس از صاحبان آن بدون رضايت آنها گرفته شده است. نماز
من و دانشآموزان در اين مدارس چه حكمى دارد؟
ج: اگر احتمال قابل توجهى داده شود
كه مسئول ذيربط به استناد مجوز قانونى و شرعى اقدام به احداث مدارس در آن اراضى
نموده، نماز خواندن در آن اشكال ندارد.
س
392 : اگر شخصى مدتى بر سجاده يا با لباسى كه خمس
به آن تعلق گرفته است، نماز بخواند، نمازهاى او چه حكمى دارد؟
ج: اگر جهل به
تعلق خمس به آن مال و يا به حكم تصرف در آن، داشته نمازهائى كه تا به حال در آن
خوانده، صحيح است.
س
393 : آيا اين گفته كه بايد مردان هنگام نماز
جلوتر از زنان بايستند، صحيح است؟
ج: اگر بين زن و مرد مقدارى ولو به اندازه يك
وجب فاصله باشد، جلوتر بودن زن اشكال ندارد.
س
394 : نصب تصوير امام خمينى «قدس سره» و شهداى
انقلاب اسلامى در مساجد، با توجه به اين كه خود حضرت امام «قدس سره» عدم تمايل خود
را نسبت به نصب عكسشان در مساجد ابراز كرده و راجع به كراهت آن هم مطالبى وجود
دارد، چه حكمى دارد؟
ج: نصب تصاوير آنان اشكال شرعى ندارد، و اگر در جهت قبله و
در برابر نمازگزاران نباشد، مكروه نيست.
س
395 : شخصى در يك خانه دولتى زندگى مىكند كه مدت
سكونت وى در آن به پايان رسيده و حكم تخليه نيز به او ابلاغ شده است. نماز و
روزههاى وى بعد از انقضاى موعد مقرر تخليه، چه حكمى دارد؟
ج: اگر از طرف
مسئولين مربوطه مجاز به استفاده از آن خانه بعداز مهلت مقرر نباشد، تصرفات او در آن
حكم غصب را دارد.
س
396 : آيا نماز خواندن بر سجادهاى كه شكلهائى روى
آن رسم شده و يا بر مهرى كه داراى نقش است، كراهت دارد؟
ج: فى نفسه اشكال ندارد.
ولى اگر بگونهاى باشد كه بهانه به دست كسانى دهد كه تهمت به شيعه مىزنند، توليد
آن و نماز خواندن بر آن جايز نيست.
س
397 : آيا اگر مكان نمازگزار پاك نباشد ولى محل
سجده پاك باشد، نماز صحيح است؟
ج: اگر نجاست مكان نمازگزار به لباس يا بدن وى
سرايت نكند و محل سجده هم پاك باشد، نماز در آن اشكال ندارد.
س
398 : ساختمان كنونى ادارهاى كه در آن كار مىكنم
در گذشته قبرستان بود كه چهل سال قبل متروكه شده و سى سال است كه اين ساختمان در آن
ايجاد شده است. در حال حاضر ساختمان همه زمينهاى اطراف اداره تمام گرديده و اثرى
از قبرستان باقى نمانده است. با توجه به مطالب مذكور اميدواريم پاسخ فرما
ييد كه آيا اقامه نماز در اين اداره توسط كارمندان
آن از نظر شرعى صحيح است يا خير؟
ج: نماز خواندن و تصرفات ديگر در اين اداره
اشكال ندارد مگر اين كه از طريق شرعى ثابت شود زمينى كه ساختمان مذكور در آن ايجاد
شده، وقف براى دفن اموات است.
س
399 : جوانان مؤمن تصميم گرفتهاند كه به منظور
امر به معروف ،هفتهاى يك يا دو روز نماز را در پاركها اقامه كنند، ولى بعضى اشكال
مىكنند كه مالكيت زمينهاى پاركها مشخص نيست. نماز خواندن در آنها چه حكمى
دارد؟
ج: نماز خواندن در پاركهاى فعلى و غير آن اشكال ندارد و به صرف احتمال
غصب توجهى نمىشود.
س
400 : زمين يكى از دبيرستانهاى اين شهر ملك يكى
از افراد است. اين زمين طبق نقشه شهر بايد به پارك تبديل مىشد ولى به علت نياز
شديد و با موافقت مس ؤولين مربوطه، مقرر شد
كه تبديل به مدرسه شود. از آنجائى كه صاحب آن زمين راضى به تملك آن توسط دولت نيست
و عدم رضايت خود را نسبت به اقامه نماز و مانند آن در زمين مذكور اعلام نموده است.
اميدواريم نظر شريف خود را راجع به نماز خواندن در اين مكان اعلام فرما
ييد.
ج: اگر گرفتن زمين از مالك شرعى آن طبق
قانونى كه توسط مجلس شوراى اسلامى وضع و به ت
أ ييد شوراى
نگهبان رسيده است انجام گرفته باشد، نماز خواندن و تصرفات ديگر در آن مكان اشكال
ندارد.
س
401 : در شهر ما دو مسجد مجاور هم وجوددارد كه
ديوار بين آن دو آنها را از هم جدا مىكند. مدتى پيش تعدادى از مومنين براى اين كه
دو مسجد به هم وصل شوند، اقدام به خراب كردن قسمت زيادى از ديوار فاصل بين آن دو
نمودند، و همين امر باعث شبهه براى بعضى در مورد اقامه نماز در آن دو مسجد شد و
هنوز هم اين شك براى آنان وجود دارد. اميدواريم راه حل اين مشكل را بيان
فرمائيد.
ج: از ميان برداشتن ديوارى كه بين دو مسجد فاصله انداخته، باعث اشكال
در اقامه نماز در دو مسجد نيست.
س
402 : در جادهها رستورانها
يى وجود دارد كه در كنار آنها مكانهائى براى
خواندن نماز قرار دارد، آيا اگر كسى در آن رستوران غذا نخورد، جايز است در آن
مكانها نماز بخواند يا اين كه ابتدا بايد اجازه بگيرد؟
ج: اگر احتمال دهد نماز
خانه ملك صاحب رستوران است و استفاده از آن مخصوص كسانى است كه در آن رستوران غذا
مىخورند، بايد اجازه بگيرد.
س
403 : آيا نماز كسى كه در زمين غصبى روى سجاده يا
چوب و مانند آن نماز خوانده، صحيح است يا باطل؟
ج: نماز در زمين غصبى باطل است
هر چند روى جا نماز و تخت باشد.
س
404 : در بعضى از شركتها و مؤسسهها
يى كه امروزه در اختيار دولت قرار دارد بعضى اعضاى
شركت و كارمندان از شركت در نماز جماعتى كه در آنجا اقامه مىشود خوددارى مىكنند
به اين دليل كه آن مكانها توسط دادگاه شرع از صاحبان آنها مصادره شده است.
خواهشمنديم نظر مبارك را در اين باره بيان فرما
ييد.
ج: اصولا
ً شركت در نماز جماعت الزامى نيست و هر كسى
مىتواند به هر دليلى در آن شركت نكند. ولى از جهت حكم شرعى آن مكان، اگر احتمال
مىدهند كه قاضى صادر كننده حكم مصادره، با صلاحيت قانونى و بر اساس موازين شرعى و
قانونى اقدام به صدور حكم كرده است، عمل او شرعا محكوم به صحت است، وبنا بر اين
تصرف در آن مكان جايز است، و حكم غصب بر آن منطبق نيست.
س
405 : اگر مسجدى مجاور حسينيهاى باشد، آيا اقامه
نماز جماعت در حسينيه صحيحاست؟ و آيا ثواب آن در هر دو برابر است؟
ج: شكى نيست
كه فضيلت نماز در مسجد بيشتر از فضيلت نماز درغير مسجد است ولى خواندن نماز جماعت
در حسينيه يا در هر مكان ديگرى اشكال شرعى ندارد.
س
406 : آيا نماز خواندن در مكانى كه موسيقى حرام
پخش مىشود، صحيح است يا خير؟
ج: اگر نماز خواندن در آن محل مستلزم گوش دادن به
موسيقى حرام باشد، توقف در آنجا جايز نيست ولى نماز محكوم به صحت است. و اگر موسيقى
باعث عدم توجه و تمركز حواس شود، نماز خواندن در آن مكان مكروه است.
س
407 : نماز كسانى كه با قايق به مأموريت فرستاده
مىشوند و وقت نماز آنها مىرسد بطورى كه اگر در همان زمان نماز نخوانند، بعد از آن
نمىتوانند نماز خود را داخل وقت بخوانند، چه حكمى دارد؟
ج: در فرض مزبور واجب
است نماز را در وقت آن به هر صورتى كه ممكن است، ولو در داخل همان قايق
بخوانند.
احكام
مسجد
س
408 : با توجه به اين كه مستحب است انسان نماز را
در مسجد محله خود بخواند، آيا خالى كردن مسجد محل و رفتن به مسجد جامع شهر براى
خواندن نماز جماعت، اشكال دارد يا خير؟
ج: اگر ترك مسجد محله براى خواندن نماز
جماعت در مسجد ديگر بخصوص مسجد جامع شهر باشد، اشكال ندارد.
س
409 : نماز خواندن در مسجدى كه سازندگان آن ادعا
مىكنند آن را براى خود و قبيله خود ساختهاند، چه حكمى دارد؟
ج: مسجد پس از
آنكه به عنوان مسجد ساخته شد اختصاص به قوم و گروه و قبيله و اشخاص خاصى ندارد و
همه مسلمانان مىتوانند از آن استفاده نمايند.
س
410 : آيا زنها بهتر است نماز را در مسجد بخوانند
يا در خانه؟
ج: فضيلت خواندن نماز در مسجد مختص مردان نيست.
س
411 : در حال حاضر بين مسجدالحرام و محل سعى بين
صفا و مروه ديوار كوتاهى وجود دارد كه ارتفاع آن نيم متر و عرض آن يك متر است. اين
ديوار بين مسجد و مسعى مشترك است. آيا زنها در ايام عادت كه حق داخل شدن به مسجد
الحرام را ندارند، مىتوانند روى اين ديوار بنشينند؟
ج: اشكال ندارد، مگر اين كه
يقين حاصل شود كه آن ديوار جزء مسجداست.
س
412 : آيا انجام تمرينهاى ورزشى در مسجد محل يا
خوابيدن در آن جايز است؟ اين كارها در مسجدهاى ديگر چه حكمى دارد؟
ج: مسجد جاى
ورزش و تمرين ورزشى نيست، و از كارهائى كه با شأن و منزلت مسجد منافات دارد بايد
پرهيز شود، و خواب در مسجد هم مكروه است.
س
413 : آيا استفاده از شبستان مسجد براى رشد فكرى،
فرهنگى و نظامى (با آموزشهاى نظامى) جوانان جايز است؟ آيا با توجه به كمبود مكانهاى
اختصاصى مىتوان اين كارها را در ايوان مسجد انجام داد؟
ج: اين امور تابع كيفيت
وقف صحن مسجد و ايوان آن است. و بايد از امام جماعت و هي
أت امناى مسجد در اين باره نظرخواهى شود. البته
حضور جوانان در مساجد و برپا يى درسهاى دينى
زير نظر امام جماعت و هي أت امناى آن كار خوب
و مطلوبى است.
س
414 : در بعضى از مناطق بخصوص روستاها مجلس عروسى
را در مساجد برگزار مىكنند به اين صورت كه مجلس رقص و آواز در خانه بر پا مىشود
ولى نهار يا شام را در مسجد تناول مىكنند. آيا اين كار شرعا
ً جايز است يا خير؟
ج: غذا دادن به دعوت شدگان
در مسجد فى نفسه اشكال ندارد، ولى برگزارى مجالس عروسى در آن مخالف جايگاه اسلامى
مسجد است و جا يز نيست، و ارتكاب اعمالى كه
شرعا حرام است از قبيل گوش دادن به غنا و موسيقى لهوى و مطرب، بطور مطلق حرام
مىباشد.
س
415 : شركتهاى تعاونى مردمى اقدام به ساختن مناطق
مسكونى مىكنند، ابتدا توافق مىنمايند كه براى آن محلهها مكانهاى عمومى مانند
مسجد ساخته شود، اكنون كه آن واحدها به سهامداران شركت تعاونى تحويل داده شده است،
آيا بعضى از آنان مىتوانند هنگام تحويل گرفتن واحد مسكونى از توافق خود عدول كرده
و بگويند ما راضى به ساختن مسجد نيستيم؟
ج: اگر شركت با توافق همه اعضاء اقدام
به ساخت مسجد نموده و مسجد هم ساخته شده و وقف گرديده است، عدول بعضى از اعضاء از
موافقت اوليه خود اثرى ندارد. ولى اگر بعضى از آنان قبل از تحقق وقف شرعى مسجد از
موافقت خود عدول كنند، ساخت مسجد با اموال آنان در زمين متعلق به همه اعضاء بدون
رضايت آنان جايز نيست مگر اين كه در ضمن عقد لازم بر همه آنها شرط شده باشد كه بخشى
از زمين شركت براى ساخت مسجد تخصيص يابد و اعضاء اين شرط را پذيرفته باشند، در اين
صورت حق عدول ندارند و عدول آنها هم تاثيرى ندارد.
س
416 : براى مقابله با تهاجم فرهنگ غير اسلامى،
حدود سى دانشآموز را از گروه ابتدا يى و
متوسطه به شكل گروه سرود در مسجد جمع كردهايم كه اين افراد درسها
يى از قرآن كريم، احكام و اخلاق اسلامى را به
مقتضاى سن و سطح فكرى شان فرامىگيرند. اقدام به اين كار چه حكمى دارد؟ استفاده از
آلت موسيقى اُر گ توسط گروه چه حكمى دارد؟
انجام تمرين بوسيله آن در مسجد با رعايت موازين شرعى و مقررات مربوطه و متعارف
راديو و تلويزيون و وزارت ارشاد جمهورى اسلامى ايران داراى چه حكمىاست؟
ج:
مقابله با تهاجم فرهنگى و اقدام به امر معروف و نهى از منكر مستلزم استفاده از آلات
موسيقى، بخصوص در مسجد نيست. تعليم قرآن و احكام و آموزش اخلاق اسلامى و تمرين
سرودهاى مذهبى و انقلابى در مسجد اشكال ندارد، ولى در هر حال مراعات شأن و جايگاه
مسجد واجب است و مزاحمت نماز گزاران جايز نيست.
س
417 : آيا نمايش فيلمهاى سينما
يى كه توسط وزارت ارشاد اسلامى ايران توزيع
مىشود، در مسجد براى شركت كنندگان در جلسات قرانى، اشكال شرعى دارد يا خير؟
ج:
تبديل مسجد به مكانى براى نمايش فيلمهاى سينما
يى جايز نيست ولى نمايش فيلمهاى مذهبى و انقلابى
داراى محتواى مفيد و آموزنده به مناسبت خاصى و بر حسب نياز و تحت نظارت امام جماعت
مسجد اشكال ندارد.
س
418 : آيا پخش موسيقى شاد از مسجد به مناسبت جشن
ميلاد ائمه معصومين «عليهمالسلام» شرعا ً
اشكال دارد؟
ج: واضح است كه مسجد جايگاه شرعى خاصى دارد، لذا اگر پخش موسيقى در
آن منافى با حرمت مسجد باشد، حرام است حتى اگر موسيقى غيرمطرب باشد.
س
419 : استفاده از بلندگوهاى مساجد كه صدا را در
خارج از مسجد پخش مىكنند، تا چه وقت جايز است؟ پخش سرودهاى انقلابى يا قرآن كريم
قبل از اذان چه حكمى دارد؟
ج: پخش قرائت قرآن كريم براى چند دقيقه قبل از اذان
در وقتهايى كه باعث اذيت و آزار همسايگان و اهل محل نشود، اشكال
ندارد.
س
420 : مسجد جامع چه تعريفى دارد؟
ج: مسجد جامع
مسجدى است كه در شهر براى اجتماع همه اهل شهر بنا شده است بدون اين كه اختصاص به
گروه و قشر خاصى داشته باشد.
س
421 : قسمت سر پوشيدهاى از يك مسجد حدود سى سال
است كه متروكه و تبديل به خرابه شده و نماز در آن اقامه نمىشود و بخشى از آن به
عنوان انبار مورد استفاده قرارمىگيرد. نيروهاى بسيجى كه حدود پانزده سال است در
اين قسمت سقف دار مستقر هستند، تعميراتى را در آن انجام دادهاند زيرا وضعيت بسيار
نامناسبى داشت و سقف آن هم در معرض ريزش بود. و چون برادران بسيجى آگاهى از احكام
شرعى مسجد نداشتند و افراد مطلع هم آنها را آگاه نكردند، اقدام به ساختن چند اتاق
در اين قسمت نمودند كه بر اثر آن مبالغ زيادى خرج شد و در حال حاضر كارهاى ساختمانى
رو به پايان است. اميدواريم حكم شرعى موارد زير را بيان فرما
ييد:
1- بر فرض اين كه متصديان اين كار و گروه
ناظر بر آن جاهل به مسئله باشند، آيا در برابر مخارجى كه از بيت المال صرف كردهاند
ضامن هستند؟ و آيا مرتكب گناه شدهاند؟
2- با توجه به اين كه مخارج مزبور از بيت
المال بوده، آيا اجازه مىدهيد تا زمانى كه مسجد به اين قسمت احتياج ندارد و نماز
در آن اقامه نمىشود، از آن اتاقها با رعايت كامل احكام شرعى مسجد، براى
فعاليتهاى آموزشى مانند آموزش قرآن كريم و احكام شرعى و ساير امور مسجد استفاده
شود؟ و آيا اقدام به تخريب اطاقه ا واجب
است؟
ج: واجب است قسمت سرپوشيده مسجد با خراب كردن اتاق ها
يى كه در آن ساخته شده است به حالت قبل برگردد، و
اگر مخارج احداث اتاقها ناشى از تعدى و تفريط و عمد و تقصير نباشد معلوم نيست كسى
ضامن آن باشد، و استفاده از قسمت سرپوشيده مسجد براى تشكيل جلسات آموزش قرآن كريم و
احكام شرعى و معارف اسلامى و ساير مراسم دينى و مذهبى، اگر مزاحمت براى نمازگزاران
ايجاد نكند و تحت نظارت امام جماعت مسجد باشد، اشكال ندارد، و بايد امام جماعت و
نيروهاى بسيجى و ساير مس ؤولين مسجد با هم
همكارى كنند تا حضور نيروهاى بسيجى در مسجد استمرار پيدا كند و خللى در انجام
وظا يف عبادى مانند نماز و غير آن هم پيش
نيايد.
س
422 : در طرح توسعه يكى از خيابانها چند مسجد در
مسير طرح قرار مىگيرد كه بايد بعضى از آنها بطور كلى خراب شوند و در بقيه قسمتى از
آنها تخريب گردد تا حركت وسائط نقليه براحتى صورت گيرد. خواهشمند است نظر شريف را
بيان فرما ييد.
ج: خراب كردن تمام مسجد يا
قسمتى از آن جايز نيست مگر در صورت وجود مصلحتى كه اهميت ندادن و بى توجهى به آن
ممكن نباشد.
س423 : آيا استفاده شخصى و
اندك از آب مساجد كه مخصوص وضو گرفتن است جايز است؟ مثل اين كه مغازه داران از آن
براى نوشيدن، درست كردن چاى و يا براى ماشين استفاده كنند با توجه به اين كه آن
مسجد واقف خاصى ندارد كه از اين اعمال جلوگيرى نمايد.
ج: اگر وقف آب براى خصوص
وضو گرفتن نمازگزاران معلوم نباشد و عرف رايج در محله مسجد، اين باشد كه همسايهها
و عبور كنندگان هم از آب آن استفاده مىكنند، اشكال ندارد، هر چند احتياط در اين
مورد، مطلوب است.
س
424 :
مسجدى در مجاورت قبرستانى، وجود دارد و هنگامى كه بعضى از م
ؤمنين به زيارت اهل قبور مىآيند از آب مسجد براى
پاشيدن روى قبرهاى ارحام خود استفاده مىكنند و ما نمىدانيم كه اين آب عمومى است
يا وقف خاص مسجد، و بر فرض هم كه وقف خاص مسجد نباشد، معلوم نيست كه مخصوص وضو
گرفتن و دستشو يى رفتن است يا خير، آيا
استفاده مذكور از آن آب جايز است؟
ج: اگر استفاده از آب مسجد براى پاشيدن روى
قبرها يى كه خارج از آن قرار دارد، امر رايجى
است و كسى به آن اعتراض نمىكند و دليلى هم بر وقف آن آب براى خصوص وضو و تطهير
نيست، استفاده از آن براى امر مذكور اشكال ندارد.
س
425 : اگر مسجد نياز به تعمير داشته باشد، آيا
اجازه گرفتن از حاكم شرع يا وكيل او واجب است؟
ج: اگر تعمير داوطلبانه و تبرعى
(از مال شخصى افراد خيّر) باشد، نيازى به اجازه حاكم شرع نيست.
س
426 : آيا
جايز است وصيت كنم كه مرا بعد از مردن در مسجد محله كه تلاش فراوانى براى آن
كردهام دفن نمايند. زيرا دوست دارم در داخل يا صحن آن دفن شوم؟
ج: اگر هنگام
اجراى صيغه وقف، دفن ميّت استثناء نشده باشد، دفن در مسجد جايز نيست و وصيت شما در
اين مورد اعتبارى ندارد.
س
427 :
مسجدى حدود بيست سال پيش ساخته شده و به نام مبارك صاحب الزمان عجل الله تعالى فرجه
الشريف زينت يافته است، ولى معلوم نيست كه اين اسم در صيغه وقف مسجد ذكر شده باشد.
تغيير اسم مسجد از صاحب الزمان «عجل الله فرجه الشريف» به مسجد جامع چه حكمى
دارد؟
ج: مجرد تغيير اسم مسجد مانعى ندارد.
س
428 : در
مساجدى كه از محل نذورات خاص مسجد و تبرعات مؤمنين به برق و سيستم تهويه مجهز
شدهاند، هنگامى كه شخصى از اهالى محل فوت مىكند، براى او مجلس فاتحه در مسجد
برگزار مىشود كه در آن از برق و سيستم تهويه مسجد استفاده مىگردد و برگزار
كنندگان مراسم آن هزينهها را نمىپردازند. آيا اين كار شرعا
ً جايز است؟
ج: جواز استفاده از امكانات مسجد
در مجالس اقامه فاتحه براى اموات و امثال آن منوط به كيفيت وقف و نذر آن امكانات
براى مسجد است.
س
429 : در
روستا يى مسجد نوسازى وجود دارد كه در مكان
مسجد قبلى بنا شدهاست. در گوشهاى از اين مسجد كه زمين آن جزء مسجد قبلى است، بر
اثر جهل به مس أله، اتاقى براى تهيه چاى و
مانند آن و كتابخانهاى در نيم طبقه قسمتى از شبستان مسجد در داخل شبستان مسجد
ساخته شده است. خواهشمنديم نظر خود را در اين باره و مسئله تكميل و كيفيت استفاده
از نصف دور داخلى مسجد، بيان فرما ييد.
ج:
ساختن اتاق مخصوص چاى در محل مسجد قبلى صحيح نيست و واجب است آن مكان به حالت مسجد
بودن خود برگردد. نيم طبقه داخل شبستان مسجد هم در حكم مسجد است و همه احكام و آثار
شرعى آن را دارد، ولى نصب قفسههاى كتاب و حضور در آنجا براى مطالعه، اگر مزاحمتى
براى نمازگزاران ايجاد نكند اشكال ندارد.
س
430 : رأى
جنابعالى در مورد مس أله ذيل چيست؟
در يكى
از روستاها مسجدى وجود دارد كه رو به خرابى است ولى دليلى براى خراب كردن آن وجود
ندارد زيرا مانع استمرار جاده نيست. آيا تخريب آن بطور كامل جايز است؟ همچنين اين
مسجد داراى مقدارى اثاثيه و اموال است، اينها بايد به چه كسى داده شوند؟
ج:
تخريب و ويران كردن مسجد جايز نيست و بطور كلى خراب كردن مسجد آن را از مسجد بودن
خارج نمىكند. اثاث و لوازم مسجد اگر مورد استفاده در آن نباشد، بردن آن به مساجد
ديگر براى استفاده از آنها اشكال ندارد.
س
431 : آيا
شرعا ً ساخت موزه در گوشهاى از صحن مسجد
بدون دخل و تصرف در ساختمان آن جايز است؟ مثل كتابخانه كه امروزه جز
ئى از مسجد را تشكيل مىدهد؟
ج: ايجاد موزه يا
كتابخانه در گوشه صحن مسجد اگر مخالف كيفيت وقف تالار و شبستان و صحن مسجد باشد و
يا موجب تغيير ساختمان مسجد گردد، جايز نيست. بهتر است مكانى در كنار مسجد براى اين
منظور تهيه شود.
س
432 :
مكانى وقفى وجود دارد كه در آن مسجد، مدرسه علوم دينى و كتابخانه عمومى بنا شده است
كه همگى آنها ال آن فعّال هستند. اين مكان در
حال حاضر جزء نقشه مكانها يى است كه از طرف
شهردارى بايد خراب شوند. چگونه بايد با شهردارى براى تخريب آن و گرفتن امكانات
همكارى كرد تا بتوان آن را تبديل به ساختمان بهترى نمود؟
ج: اگر شهردارى اقدام
به تخريب آن و دادن عوض نمايد و آن را تحويل دهد، اشكال ندارد، ولى اصل خراب كردن
مسجد و مدرسه وقفى فى نفسه جايز نيست، مگر در صورتى كه مصلحت اهم غير قابل اغماضى
آن را اقتضا كند.
س
433 : براى
توسعه مسجد نياز به كندن چند درخت از صحن آن است، آيا اين عمل با توجه به بزرگ بودن
صحن مسجد و وجود درختان زياد در آنجا، جايز است؟
ج: اگر نياز به توسعه مسجد باشد
و داخل كردن صحن در آن و قطع درختان تغيير و تبديل وقف شمرده نشود، اشكال
ندارد.
س
434 :
زمينى كه جزء قسمت سرپوشيده مسجد بوده و بر اثر واقع شدن مسجد در مسير طرح عمرانى
شهردارى، در خيابان افتاده و قسمتى از آن به علت اضطرار تخريب شده، چه حكمى
دارد؟
ج: اگر احتمال برگشت آن به حالت اوليه مسجد بودن ضعيف باشد، ترتّب آثار
شرعى مسجد بر آن معلوم نيست.
س
435 : مدتى
است كه در يكى از مساجد، نماز جماعت اقامه مىكنم و اطلاعى از كيفيت وقف مسجد
ندارم. با توجه به اين كه مسجد از جهت هزينه با مشكلاتى روبرو است، آيا اجاره دادن
زيرزمين مسجد براى كارى كه مناسب با شأن مسجد باشد، جايزاست؟
ج: اگر زير زمين
عنوان مسجد را ندارد و جزء تأسيساتى نيست كه مسجد به آن نياز داشته باشد، و وقف آن
هم وقف انتفاع نباشد اشكال ندارد.
س
436 :
هي أت امناى مسجدى كه املاكى براى اداره امور
خود ندارد تصميم گرفتهاند زيرزمينى را در قسمت سقف دار مسجد براى ساختن كارگاه و
تأسيسات عمومى براى خدمت به مسجد ايجاد نمايند، آيا اين كار جايز است؟
ج: حفر
زمين مسجد براى ت أسيس كارگاه و مانند آن
جايزنيست.
س
437 : آيا
بطور مطلق جايز است كفّار داخل مساجد مسلمانان شوند هر چند براى مشاهده آثار تاريخى
باشد؟
ج: ورود آنان به مسجد الحرام شرعا ممنوع است، و در ساير مساجد هم اگر هتك
و بىحرمتى مسجد
شمرده شود جايزنيست، بلكه
در
ساير مساجد
هم
مطلقا ً
وارد نشوند.
س
438 : آيا
نماز خواندن در مسجدى كه توسط كفّار ساخته شده جايز است؟
ج: نماز خواندن در آن
اشكال ندارد.
س
439 : اگر
كافرى داوطلبانه مالى را براى كمك به ساختمان مسجد بدهد و يا كمك ديگرى نمايد، آيا
قبول آن جايز است؟
ج: اشكال ندارد.
س
440 : اگر
كسى شب به مسجد بيايد و در آن بخوابد و محتلم شود و پس از بيدارى خروج از مسجد
برايش ممكن نباشد، چه تكليفى دارد؟
ج: اگر قادر بر خروج از مسجد و رفتن به جاى
ديگر نيست، واجب است فورا ً تيمم نمايد تا
بقاء در مسجد براى او حلال شود.
احكام ساير مكانهاى
دينى
س
441 : آيا از نظر شرعى به ثبت رساندن حسينيه به
نام اشخاص معين، جايز است؟
ج: ثبت ملكى حسينيهاى كه وقف عام جهت اقامه مجالس
دينى شده جايز نيست، و ثبت وقفى آن به نام اشخاص ضرورتى ندارد، به هر حال، ثبت وقفى
آن به اسم افراد خاص بهتر است با اجازه و موافقت همه افرادى باشد كه در ساختن آن
حسينيه مشاركت داشتهاند.
س
442 : در رسالههاى عمليه آمده است كه شخص جنب و
حائض جايز نيست داخل حرم ائمه «عليهم السلام» شوند. خواهشمند است توضيح بفرمائيد كه
منظور از حرم، همان زير گنبد است يا اين كه شامل همه ساختمانهاى ملحق به آن هم
مىشود؟
ج: مراد از حرم همان زير گنبد مبارك و جا
يى است كه به آن حرم و مشهد شريف گفته مىشود، ولى
ساختمانهاى ملحق به آن و شبستانها حكم حرم راندارند و ورود جنب و حائض به آنجاها
اشكال ندارد مگر جاها يى كه عنوان مسجد را
داشته باشد.
س
443 : حسينيهاى در كنار مسجدى قديمى ساخته شده
است، در حال حاضر مسجد قديم گنجايش نمازگزاران را ندارد، آيا مىتوان حسينيه را در
مسجد ادغام كرد و از آن به عنوان مسجد استفاده نمود؟
ج: نماز خواندن در حسينيه
اشكال ندارد ولى اگر حسينيه به عنوان حسينيه وقف صحيح شرعى شد، تبديل آن به مسجد
جايز نيست و همچنين ضميمه كردن آن به مسجد به عنوان مسجد بودن هم جايز
نيست.
س
444 : استفاده از فرشها و اجناس نذر شده براى مرقد
يكى از فرزندان ائمه «عليهمالسلام» در مسجد جامع محله، چه حكمى دارد؟
ج: اگر
زائد بر نياز مرقد امامزاده «عليه السلام» و زائران آن باشد، اشكال
ندارد.
س
445 : آيا تكايا
يى كه به نام حضرت ابوالفضل «عليه السلام» و غير
آن ت أسيس مىشود، حكم مسجد رادارد؟
لطفا ً احكام آن را بيان فرما
ييد.
ج: تكيهها و حسينيهها حكم مسجد را
ندارند.
لباس
نمازگزار
س
446 : آيا نماز خواندن در لباسى كه شك در نجس بودن
آن دارم، صحيح است؟
ج: لباسى كه نجس بودن آن مشكوك مىباشد، محكوم به طهارت بوده
و نماز خواندن با آن صحيح است.
س
447 : آيا نماز خواندن در كمر بند چرمى كه از
آلمان خريدهام و شك دارم از پوست طبيعى است يا مصنوعى و از پوست حيوان تذكيه شده
است يا خير، اشكال شرعى دارد؟ نمازهائى كه با آن خواندهام چه حكمى دارد؟
ج: اگر
شك در اين باشد كه آن چرم طبيعى است يا مصنوعى، نماز با آن اشكال ندارد، ولى اگر
بعد از احراز چرم طبيعى بودن آن، شك در اين باشد كه آيا از حيوانى است كه شرعا
ً تذكيه شده يا خير، نجس نيست ولى نماز با آن باطل
است و نمازهاى گذشته كه در حال جهل به اين حكم خواندهايد قضا
ندارد.
س
448 : اگر نمازگزار يقين داشته باشد كه نجاستى بر
بدن يا لباسش وجود ندارد و نماز بخواند. بعدا معلوم شود كه بدن يا لباس او نجس بوده
است. آيا نماز وى باطل است؟ اگر در حين نماز متوجه نجاست شود نماز او چه حكمى
دارد؟
ج: اگر اصلا ً علم به نجس بودن لباس
يا بدن نداشته باشد و بعد از نماز متوجه آن شود، نماز او صحيح است و اعاده و قضا
واجب نيست. ولى اگر در اثناء نماز متوجه آن شود، اگر براى وى ازاله نجاست از بدن يا
در آوردن لباس نجس بدون ارتكاب عملى كه منافات با نماز دارد، ممكن باشد بايد نجاست
بدن را بر طرف يا لباس نجس را از خود دور كند و نماز خود را تكميل نمايد و اگر بر
طرف كردن نجاست با حفظ حالت نماز براى او امكان ندارد و وقت هم وسعت دارد، واجب است
نماز را قطع كند و با بدن و لباس پاك دوباره بخواند.
س
449 : فردى از مقلدين يكى از مراجع، مدت زمانى
نماز خود را با پوست حيوانى كه تذكيه آن مشكوك بوده و نماز با آن صحيح نيست،
مىخوانده است. طبق نظر مرجع تقليد او، اگر جزئى از حيوان حرام گوشت همراه او باشد،
احتياط واجب اعاده آن است، آيا حيوانى كه تذكيه آن مشكوك است، حكم حيوان حرام گوشت
را دارد؟
ج: حيوانى كه تذكيه آن مشكوك است، از لحاظ حرمت خوردن گوشت و عدم جواز
نماز با پوست آن، در حكم ميته است ولى نجس نيست و نمازهاى گذشته اگر
با جهل به حكم در اين باره انجام گرفته است محكوم
به صحت است.
س
450 : زنى در اثناى
نماز متوجه مىشود كه مقدارى از موهايش پيدا است
و فورا ً آن را مىپوشاند، آيا نماز خود را
بايد دوباره بخواند يا خير؟
ج: تا زمانى كه ظاهر شدن مو عمدى نباشد، اعاده واجب
نيست.
س
451 : شخصى به علت اضطرار مجبور به تطهير مخرج بول
با سنگ يا چوب و يا هر چيز ديگرى مىشود و هنگامى كه به منزل مراجعت مىكند آن را
با آب تطهير مىنمايد، آيا بايد هنگام نماز لباس زير خود را عوض كرده يا تطهير
نمايد؟
ج: اگر لباس او با رطوبت بول نجس نشده است، تطهير لباس واجب
نيست.
س
452 : بكار انداختن بعضى از دستگاههاى صنعتى
وارداتى با همكارى متخصصين بيگانه امكانپذير است و آنها از ديدگاه فقه اسلامى كافر
و نجس هستند، با توجه به اين كه به كار انداختن آن دستگاهها با استفاده از روغن و
مواد ديگرى كه با دست ريخته مىشوند صورت مىگيرد، بنابراين پاك بودن آنها امكان
ندارد. و همچنين با توجه به اين كه لباس و بدن كارگران هنگام كار، با اين دستگاهها
در تماس است و در وقت نماز فرصت تطهير لباس و بدن را بطور كامل ندارند، تكليف آنها
نسبت به نماز چيست؟
ج: با احتمال اين كه كافرى كه اقدام به كاراندازى دستگاهها و
وسائل مىكند از اهل كتاب باشد كه محكوم به طهارت هستند و يا در هنگام كار دستكش
پوشيده باشد، به صرف اين كه دستگاه به وسيله كافر راهاندازى شده است، يقين به
نجاست حاصل نمىشود و بر فرض يقين به نجاست دستگاه و تماس بدن و لباس كارگران با آن
در حين كار، تطهير بدن براى نماز واجب است و لباس هم بايد عوض و يا تطهير
شود.
س
453 : اگر نمازگزار دستمال و امثال آن را كه با
خون نجس شدهاند حمل كند و يا در جيب خود بگذارد، آيا نماز او باطل است؟
ج: اگر
دستمال، بقدرى كوچك باشد كه نتوان عورت را با آن پوشاند، همراه بودن آن در نماز
اشكال ندارد.
س
454 : آيا نماز در لباس معطر به عطرهاى امروزى كه
حاوى الكل است، صحيح است؟
ج: اگر علم به نجاست آن عطرها نداشته باشد، نماز در
لباسهاى مذكور اشكال ندارد.
س
455 : زنان چه مقدار از بدن خود را بايد هنگام
نماز بپوشانند؟ آيا پوشيدن لباسهاى آستين كوتاه و نپوشيدن جوراب اشكال دارد؟
ج:
معيار اين است كه تمام بدن به غير از صورت به مقدارى كه شستن آن در وضو واجب است و
كف دو دست تا مچ و پاها تا مفصل ساق با لباسى هر چند چادر ايرانى باشد، پوشيده
شود.
س
456 : آيا بر زنان پوشاندن روى پاها هنگام نماز
واجب است؟
ج: پوشاندن پاها تا مفصل ساق واجب نيست.
س
457 : آيا پوشاندن كامل چانه هنگام حجاب و در نماز
واجب است يا اين كه فقط قسمت پا يين آن بايد
پوشانده شود؟ و آيا وجوب پوشش چانه مقدمه پوشاندن صورت است كه شرعا
ً واجب مىباشد؟
ج: پوشاندن قسمت پا
يين چانه واجب است نه خود آن، زيراچانهجزئى از
صورت است.
س
458 : آيا حكم صحيح بودن نماز در متنجسى كه كافى
براى پوشش عورت محسوب نمىشود، اختصاص به صورت نسيان و جهل نمازگزار به حكم يا
موضوع دارد و يإ؛ظض ظظ شامل شبهه حكميه و موضوعيه هم مىشود؟
ج: اختصاص به دو
صورت جهل و نسيان ندارد بلكه نماز در متنجسى كه كافى براى پوشش عورت نيست، حتى در
صورت علم هم صحيح است.
س
459 : آيا وجود مو يا آب دهان گربه در لباس
نمازگزار باعث بطلان نماز او مىشود؟
ج: بله، موجب بطلان نماز است.
پوشيدن طلا و نقره
و استفاده از آن
س
460 : بدست كردن انگشتر طلا توسط مردان بخصوص در
نماز چه حكمى دارد؟
ج: بدست كردن انگشتر طلا براى مردان در هيچ حالى جايز نيست و
نماز با آن هم باطل است.
س
461 : استفاده مردان از انگشترى كه از جنس طلاى
سفيد است، چه حكمى دارد؟
ج: اگر چيزى كه طلاى سفيد ناميده مىشود از موادى غير
از طلاى زرد تركيب شده باشد، به دست كردن آن حرام نيست.
س
462 : آيا استفاده از طلا بدون قصد زينت به طورى
كه ديگران نبينند، اشكال شرعى دارد؟
ج: پوشيدن طلا خواه حلقه انگشترى باشد يا
غير آن براى مردان مطلقا ً حرام است هر چند
به قصد زينت نباشد و از ديد ديگران مخفى باشد.
س
463 : استفاده از طلا براى مردان به مدت كوتاه چه
حكمى دارد؟ ما اشخاص بسيارى را مشاهده مىكنيم كه مىگويند استفاده از آن براى مدت
كوتاه، مثل لحظه عقد، اشكال ندارد.
ج: پوشيدن طلا براى مرد حرام است، و فرقى بين
مدت كم يا زياد نيست.
س
464 : با توجه به احكام لباس نمازگزار و حرام بودن
زينت كردن با طلا بر مردان، خواهشمنديم به دو سؤال زير پاسخ فرمائيد:
الف - آيا
مقصود از زينت با طلا، مطلق استفاده از آن توسط مردان است هر چند براى جراحى
استخوان و دندانسازى باشد؟
ب - با توجه به اين كه در شهر ما به دست كردن انگشتر
طلاى زرد توسط جوانانى كه تازه ازدواج مىكنند، مرسوم است و اين امر از نظر عموم
مردم براى مرد زينت محسوب نمىشود بلكه علامت آغاز زندگى زناشو
يى فرد است، نظر حضرتعالى در اين باره چيست؟
ج:
الف: ملاك حرمت استفاده از طلا براى پوشيدن يا به گردن آويختن توسط مردان، صدق زينت
نيست، بلكه استفاده از آن به هر صورت و به هر قصدى حرام است هر چند انگشتر، حلقه،
گردنبند و مانند آن باشد. ولى استفاده از آن توسط مردان براى عمليات جراحى و
دندانسازى اشكال ندارد.
ب: استفاده از انگشترى طلاى زرد توسط مردان در هر حال
حرام است.
س
465 : ساخت و فروش جواهرات طلا كه مخصوص مردان است
و زنان از آنها استفاده نمىكنند، چه حكمى دارد؟
ج: ساخت جواهرات طلا اگر به
منظور استفاده مردان باشد، حرام است و خريد و فروش آن به اين قصد جايز
نيست.
س
466 : در بعضى از ميهمانيها ديده مىشود كه
شيرينىها را در ظرفهاى نقرهاى مىگذارند، آيااينكار، خوردن غذا در ظرف نقره
محسوب مىشود؟ و
حكم
آن چيست؟
ج: اگر برداشتن غذا و
مانند آن از ظرف نقره به قصد خوردن ،استعمال ظرف نقره محسوب شود، حرام
است.
س
467 : آيا گذاشتن روكش طلا روى دندان اشكال دارد؟
روكش پلاتين چطور؟
ج: گذاشتن روكش طلا يا پلاتين روى دندان اشكال ندارد، ولى
پوشاندن دندانهاى جلو با طلاى زرد، اگر به قصد زينت باشد، خالى از اشكال
نيست.
|
